Budget 2026 New Scheme List: કેન્દ્ર સરકારે બજેટ 2026 માં ઘણી નવી યોજનાઓની જાહેરાત કરી. આ નવી યોજનાઓ ખેડૂતોથી લઈને વિદ્યાર્થીઓ સુધીની છે. ભારતની બહાર રહેતા વ્યક્તિઓ માટે પોર્ટફોલિયો ઇન્વેસ્ટમેન્ટ યોજના (PROI) ની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. મહાત્મા ગાંધી ગ્રામ સ્વરાજ યોજનાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. બજેટમાં ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્રથી લઈને સેમિકન્ડક્ટર સુધીના ક્ષેત્રો માટે યોજનાઓની પણ જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. બજેટ 2026 માં જાહેર કરાયેલી નવી યોજનાઓની સંપૂર્ણ યાદી અહીં જુઓ.
મહાત્મા ગાંધી ગ્રામ સ્વરાજ યોજના
નાણામંત્રીએ જાહેરાત કરી હતી કે ખાદી, હાથવણાટ અને હસ્તકલાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે મહાત્મા ગાંધી ગ્રામ સ્વરાજ પહેલ શરૂ કરવામાં આવશે. નાણામંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે સરકાર પ્રસ્તાવિત ઉદ્યાનો માટે "ચેલેન્જ મોડ" પસંદગી પ્રક્રિયા દ્વારા કાપડ ઇકોસિસ્ટમમાં વિકાસને વેગ આપવાનો ઇરાદો ધરાવે છે. તેણીએ કહ્યું, "હું પડકારજનક સ્થિતિમાં મેગા ટેક્સટાઇલ પાર્ક સ્થાપિત કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકું છું. ખાદી અને હેન્ડલૂમને મજબૂત બનાવવા માટે હું મહાત્મા ગાંધી ગ્રામ સ્વરાજ પહેલ શરૂ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકું છું." આ યોજના ખાદી હેન્ડલૂમ અને હસ્તકલાને વૈશ્વિક માર્કેટિંગ સાથે જોડશે. વધુમાં, ODOP યોજનાને મજબૂત બનાવવામાં આવશે અને વણકરોને વધુ સારી તાલીમ મળશે.
મૂડી સબસિડી સહાય યોજના
પશુચિકિત્સા ક્ષેત્રમાં વ્યાવસાયિકોની સંખ્યા વધારવા પર ભાર મૂકવામાં આવશે, અને ખાનગી ક્ષેત્રમાં પશુચિકિત્સા દવાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે મૂડી સબસિડી સહાય યોજના રજૂ કરવામાં આવશે.
બાયો ફાર્મા શક્તિ પ્રોજેક્ટ
ભારતને વૈશ્વિક બાયોફાર્માસ્યુટિકલ ઉત્પાદન કેન્દ્ર તરીકે વિકસાવવા માટે આગામી પાંચ વર્ષમાં ₹10,000 કરોડના ખર્ચ સાથે બાયો ફાર્મા શક્તિ પ્રોજેક્ટનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ જૈવિક અને બાયોસિમિલર દવાઓના સ્થાનિક ઉત્પાદન માટે એક ઇકોસિસ્ટમ બનાવશે. આ યોજના હેઠળ, દેશમાં બાયોફાર્માસ્યુટિકલ્સને પ્રોત્સાહન આપવા માટે 1,000 માન્યતા પ્રાપ્ત પરીક્ષણ સ્થળોનું નેટવર્ક બનાવવામાં આવશે. આ દ્વારા, સરકાર દેશમાં ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્રને ઝડપથી પ્રોત્સાહન આપવાનું લક્ષ્ય રાખે છે.
ભારત સેમિકન્ડક્ટર મિશન 2.0
ભારત સેમિકન્ડક્ટર મિશન 1.0 એ દેશની સેમિકન્ડક્ટર ક્ષમતાઓનો વિસ્તાર કર્યો. આના આધારે, સરકાર સાધનો અને સામગ્રી ઉત્પાદન, સંપૂર્ણ-સ્ટેક ભારતીય બૌદ્ધિક સંપત્તિ (IP) વિકાસ અને સપ્લાય ચેઇનને મજબૂત બનાવવા માટે ISM 2.0 શરૂ કરશે. ભારતના સેમિકન્ડક્ટર વિકાસ ગતિનો લાભ લેવા માટે, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કમ્પોનન્ટ મેન્યુફેક્ચરિંગ યોજના માટેનો ખર્ચ વધારીને ₹40,000 કરોડ કરવામાં આવ્યો છે.
સ્થાનિક ઉત્પાદનને મજબૂત બનાવવાની યોજના
ઉચ્ચ-મૂલ્ય, તકનીકી રીતે અદ્યતન બાંધકામ અને માળખાગત સાધનોના સ્થાનિક ઉત્પાદનને મજબૂત બનાવવા માટે એક યોજના શરૂ કરવામાં આવશે. આમાં અગ્નિશામક સાધનોથી લઈને લિફ્ટ અને ટનલ બોરિંગ મશીનો સુધી બધું શામેલ હોઈ શકે છે.
પોર્ટફોલિયો રોકાણ યોજના
ભારતની બહાર રહેતા વ્યક્તિઓ (PROIs) ને પોર્ટફોલિયો રોકાણ યોજના દ્વારા લિસ્ટેડ ભારતીય કંપનીઓના ઇક્વિટી સાધનોમાં રોકાણ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. PROIs માટે રોકાણ મર્યાદા પણ 5% થી વધારીને 10% કરવાનો પ્રસ્તાવ છે.
SME વિકાસ યોજના
કેન્દ્રીય બજેટ 2026-27માં નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (SME) વિકાસ માટે ₹10,000 કરોડનું સમર્પિત ભંડોળ બનાવવાની પણ દરખાસ્ત છે, જેનો હેતુ ભવિષ્યમાં રોજગારીનું સર્જન કરવાનો અને પસંદગીના માપદંડોના આધારે સાહસોને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.
નાના કરદાતાઓ માટે યોજના
નાના કરદાતાઓ માટે એક યોજના પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવી છે, જેના હેઠળ તેઓ આકારણી અધિકારી પાસે અરજી દાખલ કરવાને બદલે નિયમો-આધારિત સ્વચાલિત પ્રક્રિયા દ્વારા ઘટાડો અથવા શૂન્ય કપાત પ્રમાણપત્ર મેળવી શકશે. બહુવિધ કંપનીઓમાં સિક્યોરિટીઝ ધરાવતા કરદાતાઓને સુવિધા આપવા માટે, ડિપોઝિટરીઝને રોકાણકારો પાસેથી ફોર્મ 15G અથવા ફોર્મ 15H સ્વીકારવાની અને તે સંબંધિત વિવિધ કંપનીઓને સીધા ઉપલબ્ધ કરાવવાની મંજૂરી આપવાનો પ્રસ્તાવ પસાર કરવામાં આવ્યો છે.
શ્રમ-સઘન કાપડ ક્ષેત્ર માટે યોજના
શ્રમ-સઘન કાપડ ક્ષેત્ર માટે, નાણામંત્રીએ પાંચ મુખ્ય ઘટકો સાથે એક સંકલિત કાર્યક્રમનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. પ્રથમ ઘટક રાષ્ટ્રીય ફાઇબર યોજના છે, જેનો હેતુ રેશમ, ઊન અને શણ જેવા કુદરતી તંતુઓ તેમજ માનવસર્જિત અને નવા ઔદ્યોગિક યુગના તંતુઓમાં આત્મનિર્ભરતા પ્રાપ્ત કરવાનો છે.
બીજો ઘટક, કાપડ વિસ્તરણ અને રોજગાર યોજના, મશીનરી, ટેકનોલોજી અપગ્રેડેશન અને સામાન્ય પરીક્ષણ અને પ્રમાણપત્ર કેન્દ્રો માટે મૂડી સહાય પૂરી પાડીને પરંપરાગત ક્લસ્ટરોને આધુનિક બનાવવાનો છે.
ત્રીજો ઘટક, રાષ્ટ્રીય હાથવણાટ અને હસ્તકલા કાર્યક્રમ (NHHP), વણકરો અને કારીગરો માટે લક્ષિત સહાય સુનિશ્ચિત કરતી વખતે હાલની યોજનાઓને એકીકૃત અને મજબૂત બનાવવા માટે રચાયેલ છે.
દિવ્યાંગ વ્યક્તિઓનું સશક્તિકરણ
- દિવ્યાંગજન કૌશલ યોજના: ઉદ્યોગ-મૈત્રીપૂર્ણ અને વિશિષ્ટ તાલીમ દ્વારા દરેક વિકલાંગ જૂથ માટે ગૌરવપૂર્ણ જીવન જીવવાની તકો સુનિશ્ચિત કરવી.
- દિવ્યાંગ સહારા યોજના: સહાયક ઉપકરણોનું ઉત્પાદન વધારવા, સંશોધન અને વિકાસમાં રોકાણ કરવા અને AI સાથે સંકલન કરવા માટે ભારતીય કૃત્રિમ અંગો ઉત્પાદન નિગમ (ALIMCO) ને સમર્થન.
નવો સમર્પિત ફ્રેઇટ કોરિડોર
પર્યાવરણીય રીતે ટકાઉ કાર્ગો હિલચાલને પ્રોત્સાહન આપવા માટે, પૂર્વમાં દાનકુનીને પશ્ચિમમાં સુરત સાથે જોડતો એક નવો સમર્પિત ફ્રેઇટ કોરિડોર બનાવવામાં આવશે. આગામી પાંચ વર્ષમાં વીસ નવા જળમાર્ગો કાર્યરત કરવામાં આવશે, જેની શરૂઆત ઓડિશામાં રાષ્ટ્રીય જળમાર્ગ 5 થી થશે, જે તાલચેર અને અંગુલના ખનિજ સમૃદ્ધ વિસ્તારો અને કલિંગનગર જેવા ઔદ્યોગિક કેન્દ્રોને પારાદીપ અને ધામરા બંદરો સાથે જોડશે. વારાણસી અને પટનામાં પણ આંતરિક જળમાર્ગો માટે જહાજ સમારકામ ઇકોસિસ્ટમ સ્થાપિત કરવામાં આવશે.