Rice production: વર્તમાન ખરીફ સિઝનમાં ઓછા વરસાદ અને ધાનના વાવેતર વિસ્તારમાં ઘટાડો થવા સાથે તાપમાનમાં ઓચિંતા જ જે પરિવર્તન આવ્યું છે તેને લીધે ચોખાના ઉત્પાદનમાં વ્યાપક પ્રમાણમાં અસર જોવા મળી શકે છે. ચોખાના ઉત્પાદનમાં આશરે 20 વર્ષનો રેકોર્ડ બ્રેક ઘટાડો થઈ શકે છે. જેને પગલે ખુલ્લા બજારમાં ખેડૂતોને વધારે કિંમત મળી શકે છે. જોકે સરકાર પાસે મજબૂત બફર સ્ટોક હોવાને લીધે દેશમાં ચોખાની અછત રહેશે નહીં.
ચોખાના વ્યાપારીઓનું કહેવું છે કે પાક પાકવાના સમયે સામાન્ય કરતાં ઓછા વરસાદે ધાનના ઉત્પાદનને નુકસાન પહોંચાડવામાં આવ્યા છે. રાઈસ એક્સપોર્ટર્સ ચોખાના વ્યાપારીઓનું કહેવું છે કે ઓછા વરસાદને લીધે ધાનનો ઊપજ ઘટશે, જેથી ચોખાના ઉત્પાદનમાં આશરે એક કરોડ ટનની અછત આવી શકે છે. તે ગયા વર્ષના રેકોર્ડ 15.4 કરોડ ટન ઉત્પાદનની તુલનામાં આશરે 6.5 ટકા ઘટશે. વર્ષ 2009-2010માં અલ નીનોને લીધે આવેલ ઘટાડા બાદ આ અન્ય સૌથી મોટો ઘટાડો સાબિત થઈ શકે છે.
કૃષિ મંત્રાલયને રેકોર્ડ ઉત્પાદનની અપેક્ષા છે
US કૃષિ વિભાગે પણ તેના અહેવાલમાં ભારતમાં ચોખાના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થવાનો અંદાજ લગાવ્યો છે. ઓગસ્ટના અહેવાલમાં ભારતમાં 2026-27 સીઝન દરમિયાન ચોખાનું ઉત્પાદન 150 મિલિયન ટન થવાનો અંદાજ હતો, જે સપ્ટેમ્બરના અહેવાલમાં 3 મિલિયન ટન ઘટીને 147 મિલિયન ટન થયો હતો. જોકે કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રાલયના ત્રીજા એડવાન્સ પાક અંદાજ મુજબ વર્ષ 2025-26 સીઝનમાં સ્થાનિક ચોખાનું ઉત્પાદન 154 મિલિયન ટનના નવા રેકોર્ડ ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચવાનો અંદાજ છે.
સરકાર પાસે ચોખાનો કેટલો સ્ટોક છે
સરકાર પાસે ચોખાનો વિપુલ પ્રમાણમાં સ્ટોક છે. ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થવા છતાં નિકાસ અવિરત ચાલુ રહેવાની અપેક્ષા છે. સરકારી માહિતી અનુસાર, ભારતમાં ચોખાનો મોટો સ્ટોક છે, જેના કારણે કોઈપણ નિકાસ પ્રતિબંધોની જરૂર નથી. માહિતી પ્રમાણે સરકારે 1 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં 59.6 મિલિયન ટન ચોખાનો રેકોર્ડ સ્ટોક રાખ્યો હતો, જે 1 ઓક્ટોબર સુધીમાં 10.3 મિલિયન ટનના સરકારી લક્ષ્ય કરતાં ઘણો વધારે છે.