8th Pay Commission: 8માં પગાર પંચમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર સહિત પગાર વધવામાં કયા પરિબળ અસર કરશે, આ ગણિત સમજો

8th Pay Commission: સરકારી કર્મચારીઓને માટે 8માં પગાર પંચ(8th Pay Commission)ની ચર્ચા હવે ફક્ત ફિટમેન્ટ ફેક્ટર કેટલું રહેશે તે પૂરતા જ મર્યાદિત નથી. હકીકતમાં પ્રશ્ન એ છે કે જો સરકાર મોટા ફિટમેન્ટ ફેક્ટર આપે છે તો તાત્કાલિક પગાર કેટલો વધારો થશે

By: Nilesh ZinzuwadiaEdited By:Nilesh ZinzuwadiaPublish Date: Sun, 30 Aug 2026 07:32 PM (IST)Updated: Sun, 30 Aug 2026 07:32 PM (IST)
apart-from-the-fitment-factor-which-factors-will-affect-the-salary-hike-in-the-8th-pay-commission

8th Pay Commission: સરકારી કર્મચારીઓને માટે 8માં પગાર પંચ(8th Pay Commission)ની ચર્ચા હવે ફક્ત ફિટમેન્ટ ફેક્ટર કેટલું રહેશે તે પૂરતા જ મર્યાદિત નથી. હકીકતમાં પ્રશ્ન એ છે કે જો સરકાર મોટા ફિટમેન્ટ ફેક્ટર આપે છે તો તાત્કાલિક પગાર કેટલો વધારો થશે અને જો તે સાથે જ વાર્ષિક ઈન્ક્રીમેન્ટ પણ વર્તમાન 3 ટકાથી વધી 5 ટકા અથવા 7 ટકા કરવામાં આવશે તો લાંબી કેરિયરમાં તેને લગતો કેટલો ફાયદો મળશે તે જોવાનું રહેશે.

તેને લીધે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અને એન્યુઅલ ઈન્ક્રીમેન્ટ(Annual Increment) બન્ને હવે 8માં પગાર માટે મહત્વનો મુદ્દો બની ગયો છે. કર્મચારી સંગઠનોએ વાર્ષિક ઈન્ક્રીમેન્ટ વધારવાની માંગ કરી છે. વિવિધ સંગઠનોના પ્રસ્તાવમાં 5 ટકા, 6 ટકા અને 7 ટકા સુધી ઈન્ક્રીમેન્ટની માંગ કરી છે.

ફિટમેન્ટ ફોક્ટર શું છે

ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ ગુણક છે કે જેનો ઉપયોગ વર્તમાન બેઝીક પેને સંશોધિત બેસિક પેમાં ફેરફાર કરવામાં આવે છે.

 એટલે કે સામાન્ય રીતેઃ 

વર્તમાન બેસિક પે × ફિટમેન્ટ ફેક્ટર = સુધારેલ બેસિક પે

7માં પગાર પંચમાં 2.57 ટકા ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરવામાં આવેલ હતું. 8th Commission માટે અત્યારે અનેક અધિકૃત ફિટમેન્ટ ફેક્ટર નક્કી કરતાં નથી. આ માટે સોશિયલ મીડિયા અથવા વિવિધ રિપોર્ટમાં ચાલી રહેલ 3.61, 3.83 અથવા 4 જેવા આંકડાને હજુ સરકારી નિર્ણય માની શકાય નહીં.

મોટુ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર મળે તો તાત્કાલિક ફાયદો

ફિટમેન્ટ ફેક્ટરનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે જો કર્મચારીના પગાર બેઝીકને તાત્કાલિક ઉઠાવી શકે છે. જેમ કે કયા Level 10માં કર્મચારીના વર્તમાન બેઝીક પે રૂપિયા 56,100 છે અને ફક્ત ઉદાહરણ માટે 2.57 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગૂ કરવામાં આવે તો સંશોધિત બેઝીક પે આશરે રૂપિયા 1.44 લાખ થાય છે. ત્યારબાદ 3 ટકા વાર્ષિક પગાર વધારાને લીધે પ્રથમ વર્ષના બેઝીક પે આશરે રૂપિયા 1.49 લાખ થઈ શકે છે. અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે આ 8th Pay Commissionની જાહેરાત કરેલ પગાર નથી પણ સમજાવવા માટે આપવામાં આવેલ ઉદાહરણ છે. જોકે અસલી ખેલ તો વાર્ષિક પગાર વધારા(Annual Increment)નો છે. 

ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પગારને એક ઝાટકે વધી જાય છે. જ્યારે વાર્ષિક ઈન્ક્રીમેન્ટ દર વર્ષ બેઝીક પેને પ્રોત્સાહન છે. આગામી વર્ષનું ઈન્ક્રીમેન્ટ પહેલાથી જ વધેલ બેસિક પે પર મળે છે. એટલે કે લાંબા સમયમાં કમ્પાઉન્ડિંગની અસર જોવા મળે છે. તેને લીધે કર્મચારી સંગઠન 7th Pay Commission વર્તમાન 3 ટકા વાર્ષિક વધારાને પ્રોત્સાહનની માંગ કરી રહ્યાં છે. વિવિધ સંગઠનોએ 5 ટકા, 6 ટકા અને 7 ટકા સુધીની માંગ રાખવામાં આવી છે.