Textile Sector Budget 2026: નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે આજે રજૂ કરેલા નાણાકીય વર્ષ 2026-27ના બજેટમાં ભારતને કાપડ ક્ષેત્રે વૈશ્વિક સ્તરે અગ્રેસર બનાવવા માટે એક સંકલિત કાર્યક્રમ રજૂ કર્યો છે. આ બજેટમાં વણકરો, કારીગરો અને સૂક્ષ્મ ઉદ્યોગો (MSMEs) પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે.
કાપડ ઉદ્યોગ માટે 'પંચામૃત' યોજના
નાણામંત્રીએ કાપડ ક્ષેત્રના વિકાસ માટે પાંચ મુખ્ય ઘટકો ધરાવતા કાર્યક્રમનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે:
- 1) રાષ્ટ્રીય ફાઇબર યોજના: આ યોજનાનો હેતુ રેશમ, ઊન અને શણ જેવા કુદરતી તંતુઓ તેમજ નવા યુગના સિન્થેટિક તંતુઓમાં ભારતને 'આત્મનિર્ભર' બનાવવાનો છે.
- 2) કાપડ વિસ્તરણ અને રોજગાર યોજના: પરંપરાગત ટેક્સટાઇલ ક્લસ્ટરોને આધુનિક મશીનરી અને ટેકનોલોજી પૂરી પાડવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, ગુણવત્તા ચકાસણી માટે કોમન ટેસ્ટિંગ સેન્ટરો સ્થાપવામાં આવશે.
- 3) રાષ્ટ્રીય હાથશાળ અને હસ્તકલા કાર્યક્રમ (NHHP): વણકરો અને કારીગરોને મળતી સહાયને વધુ મજબૂત અને લક્ષિત બનાવવા માટે હાલની તમામ યોજનાઓને આ કાર્યક્રમ હેઠળ એકીકૃત કરવામાં આવશે.
નાના ઉદ્યોગો (MSMEs) માટે મોટી આર્થિક મદદ
નાના સાહસિકોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે બજેટમાં મહત્વના નાણાકીય પગલાં લેવાયા છે:
- ₹2,000 કરોડનું ફંડ: સૂક્ષ્મ ઉદ્યોગોને ટેકો આપવા માટે વિશેષ ભંડોળની ફાળવણી.
- ₹10,000 કરોડનું SME ગ્રોથ ફંડ: આ ફંડ દ્વારા નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગોના વિસ્તરણમાં મદદ મળશે.
- TReDS પ્લેટફોર્મ: MSME ઉદ્યોગોને પેમેન્ટની સમસ્યા ન નડે તે માટે 'ટ્રેડ રીસીવેબલ્સ ડિસ્કાઉન્ટિંગ સિસ્ટમ' (TReDS) ને ફરજિયાત બનાવવામાં આવશે, જેથી તેમની તરલતા (Liquidity) જળવાઈ રહે.
જાહેર મૂડી ખર્ચ (Capex) માં રેકોર્ડ વધારો
દેશના આર્થિક વિકાસની ગતિ જાળવી રાખવા માટે સરકારે મૂડી ખર્ચમાં ધરખમ વધારો કર્યો છે. નાણામંત્રીએ જણાવ્યું કે, 2014-15માં જે મૂડી ખર્ચ માત્ર ₹2 લાખ કરોડ હતો, તે 2025-26માં ₹11.2 લાખ કરોડ થયો છે. હવે, 2026-27 માટે તેને વધારીને ₹12.2 લાખ કરોડ કરવાનો પ્રસ્તાવ છે. આ જંગી રકમ રેલવે, હાઈવે અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પાછળ ખર્ચવામાં આવશે, જે પરોક્ષ રીતે કાપડ અને અન્ય ઉત્પાદન ઉદ્યોગોને વેગ આપશે.
બજેટ 2026 એ કાપડ ઉદ્યોગને આધુનિક બનાવવા અને નાના ઉદ્યોગોને આર્થિક મજબૂતી આપવા પર ભાર મૂક્યો છે. ખાસ કરીને કુદરતી તંતુઓ પર ભાર મૂકીને સરકારે ગ્રામીણ અર્થતંત્રને ફરી બેઠું કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.