B K Modi Global Business Journey: ભારતના જૂના અને પ્રતિષ્ઠિત ઔદ્યોગિક પરિવારોમાં મોદી પરિવારનું નામ અત્યંત પ્રખ્યાત છે. 1930 ના દાયકામાં ઉત્તર પ્રદેશના મોદીનગરને ઔદ્યોગિક શહેર તરીકે વિકસાવવામાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપનારા પદ્મભૂષણ વિજેતા ગુજરમલ મોદીના પુત્ર ભૂપેન્દ્ર કુમાર મોદી (બી.કે. મોદી) એ પરિવારની ઔદ્યોગિક વિરાસતને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પહોંચાડી છે. તેમણે ભારતથી આગળ વધીને સિંગાપોરને પોતાનું વૈશ્વિક કારોબારી મથક બનાવીને એક નવો જ ઈતિહાસ રચ્યો છે.
1949 માં જન્મ અને 'JV કિંગ ઓફ ઈન્ડિયા' નું બિરુદ
1949 માં મોદીનગરમાં જન્મેલા ભૂપેન્દ્ર કુમાર મોદીએ પરિવારના પરંપરાગત ઉદ્યોગો સુધી સીમિત રહેવાને બદલે ટેકનોલોજી, ઓફિસ ઓટોમેશન અને ટેલિકોમ ક્ષેત્રે પોતાની આગવી ઓળખ બનાવી હતી. તેમણે ઝેરોક્સ (Xerox), ઓલિવિટી (Olivetti), અલ્કાટેલ (Alcatel) અને ટેલ્સ્ટ્રા (Telstra) જેવી વૈશ્વિક ટેકનોલોજી કંપનીઓ સાથે જોડાણ કરીને ભારતીય બજારમાં આધુનિક ટેકનોલોજી લાવી હતી. આ સફળ જોઈન્ટ વેન્ચર્સના કારણે તેમને લાંબા સમય સુધી 'JV King of India' તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા હતા.
ભારતમાં પ્રથમ મોબાઈલ કોલની ક્રાંતિ સાથે જોડાયેલું નામ
બી.કે. મોદીના કરિયરનું સૌથી ચર્ચિત પ્રકરણ ટેલિકોમ બિઝનેસ રહ્યો છે. મોદી ટેલ્સ્ટ્રા (Modi Telstra) દ્વારા 1995 માં ભારતમાં પ્રારંભિક મોબાઈલ સેવાઓ શરૂ થઈ હતી અને ભારતની સૌથી પહેલી મોબાઈલ કોલ આ જ નેટવર્ક પર થઈ હતી. ત્યારબાદ તેમણે સ્પાઈસ કમ્યુનિકેશન્સ (Spice Communications), સ્પાઈસ મોબાઈલ્સ અને સ્પાઈસ ડિજિટલ દ્વારા મોબાઈલ સેવાઓ, હેન્ડસેટ અને ડિજિટલ વેલ્યુ-એડેડ સર્વિસિસમાં મોટો વિસ્તાર કર્યો હતો. 2008 માં તેઓ ટેલિકોમ બિઝનેસમાંથી બહાર નીકળ્યા હતા અને ત્યારબાદ તેમના ગ્રુપે 'Spice' માંથી 'Smart' બ્રાન્ડ તરફ પ્રયાણ કર્યું હતું.
સિંગાપોરની નાગરિકતા અને વિવિધ ક્ષેત્રોમાં કારોબાર
બી.કે. મોદીએ સિંગાપોરને પોતાના ગ્લોબલ બિઝનેસનું મુખ્ય કેન્દ્ર બનાવ્યું અને 2012 માં સિંગાપોરની નાગરિકતા મેળવી હતી. વર્તમાનમાં સિંગાપોર સ્થિત સ્માર્ટ ગ્રુપ (Smart Group) ની પ્રવૃત્તિઓ માત્ર ટેલિકોમ સુધી સીમિત નથી. તેમનો કારોબાર મોબિલિટી, ફાઈનાન્સ, હેલ્થકેર (Modi Mediciti અને Beyond 100 પ્રોજેક્ટ્સ), એન્ટેરટેઈનમેન્ટ, ટેકનોલોજી, ક્લીન એનર્જી, લાઈફ સાયન્સ, રિયલ એસ્ટેટ, હોસ્પિટાલિટી અને શિક્ષણ જેવા અનેક ક્ષેત્રોમાં ફેલાયેલો છે. સિંગાપોરમાં ઓલ-ઈલેક્ટ્રિક ટેક્સી ફ્લીટ જેવી પર્યાવરણાનુકૂળ પહેલ પણ તેમના ગ્રુપ દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે.
ફોર્બ્સની ધનિકોની યાદીમાં સ્થાન અને વૈશ્વિક ઓળખ
Forbes દ્વારા 2017 માં તેમને સિંગાપોરના 50 સૌથી અમીર વ્યક્તિઓની યાદીમાં સ્થાન આપવામાં આવ્યું હતું અને તેમની સંપત્તિ 665 મિલિયન ડોલર આંકવામાં આવી હતી (સ્માર્ટ ગ્રુપ વેબસાઈટ અનુસાર 2016 માં 645 મિલિયન ડોલર). જોકે 2026 માટે તેમની નેટવર્થનો ચોક્કસ આંકડો ઉપલબ્ધ નથી. સ્માર્ટ ગ્રુપના સ્થાપક-ચેરમેન હોવા ઉપરાંત તેઓ ગ્લોબલ સિટીઝન ફોરમ અને ફોરેન ઈન્વેસ્ટર્સ ઈન્ડિયા ફોરમ સાથે પણ જોડાયેલા છે. તેમનો કારોબાર ભારત અને સિંગાપોર ઉપરાંત એશિયા, અમેરિકા, બ્રિટન, મધ્ય-પૂર્વ અને આફ્રિકા સુધી ફેલાયેલો છે.
ચાર દાયકાથી વધુ લાંબી કારોબારી સફરમાં ટેલિકોમથી લઈને ઈલેક્ટ્રિક મોબિલિટી, હેલ્થકેર અને ટેકનોલોજી સુધીના વિવિધ ક્ષેત્રોમાં સફળતા મેળવીને બી.કે. મોદીએ મોદીનગરની ઔદ્યોગિક વિરાસતને વૈશ્વિક સ્તરે પહોંચાડીને એક અનોખો ઈતિહાસ રચ્યો છે.