8th Pay Commission Latest News: દેશભરના કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ, પેન્શનર્સ અને વિવિધ કર્મચારી સંગઠનો પાસેથી સૂચનો મેળવ્યા બાદ 8મું પગાર પંચ હાલ સમીક્ષા પ્રક્રિયામાં વ્યસ્ત છે. આ પંચ લગભગ 50 લાખ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને 65 લાખ પેન્શનર્સના પગાર, પેન્શન તેમજ ભથ્થાં અંગેની ભવિષ્યની નીતિ નક્કી કરશે. કર્મચારી સંગઠનોએ પંચ સમક્ષ રજૂ કરેલી અનેક માંગણીઓમાં સૌથી મોટી માંગ હાલના વેતન માળખું (Pay Matrix) નું પુનર્ગઠન અને વિવિધ વેતન સ્તરો (Pay Levels) ને મર્જ કરવાની છે.
શું છે પે સ્કેલ મર્જર અને કર્મચારીઓ શા માટે કરી રહ્યા છે આ માંગ?
કર્મચારી સંગઠનોની મુખ્ય માંગણીઓમાં વર્તમાન વિવિધ Pay Levelsને એકસાથે મર્જ કરવાનો સમાવેશ થાય છે. સંગઠનોએ પંચને નીચે મુજબના પે સ્કેલ એકીકૃત કરવાની ભલામણ કરી છે.
- Level 2 અને Level 3ને જોડીને એક પે સ્કેલ બનાવવો.
- Level 4 અને Level 5નું વિલીનીકરણ કરવું.
- Level 7 અને Level 8ને એક કરવા.
- Level 9 અને Level 10ને એક સંયુક્ત પે સ્કેલમાં સામેલ કરવા.
કર્મચારી સંગઠનોનો તર્ક છે કે આ લેવલમાં કામ કરતા કર્મચારીઓની જવાબદારીઓ અને પગાર લગભગ સમાન હોવા છતાં તેઓ અલગ-અલગ પે લેવલમાં વહેંચાયેલા છે. આ ઉપરાંત, સંગઠનોએ Level 5ના કર્મચારીઓને સીધા Level 6માં અપગ્રેડ કરવાની માંગ કરી છે, જેથી સેન્ટ્રલ સેક્રેટારિયેટ, ડિફેન્સ, રેલવે અને પોસ્ટલ સર્વિસ જેવા વિભાગોમાં કાર્યરત ગ્રુપ-C કર્મચારીઓની કરિયરમાં આવતી સ્થિરતા દૂર કરી શકાય.
લઘુત્તમ પગાર ₹69,000 અને વાર્ષિક ઇન્ક્રિમેન્ટ અંગે શું છે માંગણીઓ?
કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના સૌથી મોટા પ્રતિનિધિ સંગઠન 'નેશનલ કાઉન્સિલ-જોઇન્ટ કન્સલ્ટેટિવ મશીનરી' (NC-JCM) દ્વારા 8મા પગાર પંચ સમક્ષ મહત્વપૂર્ણ માંગણીઓ મૂકવામાં આવી છે.
| માંગણીનો પ્રકાર | વર્તમાન સ્થિતિ / સૂચિત માંગ |
| લઘુત્તમ બેઝિક પગાર | બેઝિક પગાર વધારીને ₹69,000 પ્રતિ મહિનો કરવામાં આવે |
| વાર્ષિક ઇન્ક્રિમેન્ટ | હાલના 3%ના બદલે 6% વાર્ષિક વધારો આપવામાં આવે |
| મોંઘવારી સાથે જોડાણ | ખરીદ શક્તિ જળવાઈ રહે તે માટે પગારને મોંઘવારી દર સાથે વધુ અસરકારક રીતે જોડવો |
| પ્રમોશન નીતિ | કારકિર્દીમાં અટકાવ દૂર કરવા પ્રમોશન પ્રક્રિયા વધુ સરળ અને પારદર્શક બનાવવી |
8મા પગાર પંચની રચના અને પરામર્શ પ્રક્રિયા ક્યાં પહોંચી?
3 નવેમ્બર 2025ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટનાં પૂર્વ ન્યાયાધીશ રંજના પ્રકાશ દેસાઈની અધ્યક્ષતામાં 8મા કેન્દ્રીય પગાર પંચની રચના કરવામાં આવી હતી. પૂર્વ IAS અધિકારી પંકજ જૈન આ પંચના સભ્ય-સચિવ છે, જ્યારે વડાપ્રધાનની આર્થિક સલાહકાર પરિષદના સભ્ય પ્રોફેસર પુલક ઘોષ પણ પંચના સભ્ય છે.
પંચે કર્મચારીઓ અને સામાન્ય નાગરિકો પાસેથી સૂચનો મેળવવાનો પ્રથમ તબક્કો 15 જૂનના રોજ પૂર્ણ કર્યો હતો, જ્યારે વિવિધ મંત્રાલયો પાસેથી માહિતી મેળવવાની છેલ્લી તારીખ 31 જુલાઈ નક્કી કરાઈ હતી. માર્ચ મહિનાથી પંચના સભ્યો વિવિધ રાજ્યોની મુલાકાત લઈને રેલવે, સંરક્ષણ અને અન્ય વિભાગના કર્મચારી સંગઠનો તથા પેન્શનર્સના પ્રતિનિધિઓ સાથે ચર્ચા કરી રહ્યા છે.
આરોગ્ય, PF અને ટેક્સ સંબંધિત કયા સુધારાની માંગ થઈ?
કર્મચારી સંગઠનોએ માત્ર પગાર વધારા પૂરતી જ નહીં, પરંતુ સેવા સંબંધિત અન્ય સુવિધાઓમાં પણ સુધારાની માંગ કરી છે.
- PF ઉપાડ: પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PF)માંથી નાણાં ઉપાડવાની પ્રક્રિયા વધુ સરળ બનાવવી.
- મેડિકલ સુવિધા: મેડિકલ રિઇમ્બર્સમેન્ટની પ્રક્રિયા ઝડપથી અને સમયસર પૂર્ણ કરવી.
- વીમા કવરેજ: કર્મચારીઓ અને પેન્શનર્સ માટે વધુ સારું લાઇફ ઇન્શ્યોરન્સ કવરેજ ઉપલબ્ધ કરાવવું.
- ઇન્કમ ટેક્સ: આવકવેરા સંબંધિત દસ્તાવેજી પ્રક્રિયા અને નિયમોને વધુ સરળ બનાવવા.
કેન્દ્રીય કર્મચારીઓને 8મા પગાર પંચનો લાભ ક્યારે મળશે?
સામાન્ય રીતે પગાર પંચને તેની રચના બાદ લગભગ 18 મહિનામાં પોતાની ભલામણો સરકારને સોંપવાની હોય છે. જો તમામ પ્રક્રિયા નક્કી સમયમર્યાદા મુજબ પૂર્ણ થશે, તો પંચની ભલામણો ફેબ્રુઆરીથી એપ્રિલ 2027 વચ્ચે આવી શકે છે.
અગાઉના પગાર પંચોના અનુભવ મુજબ, ભલામણો રજૂ થયા બાદ સરકારને તેના સંપૂર્ણ અમલીકરણમાં 2થી 3 વર્ષનો સમય લાગી શકે છે. એટલે કે, જો રિપોર્ટ 2027માં રજૂ થાય તો કેન્દ્રીય કર્મચારીઓને સુધારેલા પગાર, પેન્શન અને ભથ્થાંનો સંપૂર્ણ લાભ 2029 અથવા 2030 સુધીમાં મળવાની શક્યતા છે.