Fitment Factor 2.1 Calculation: કેન્દ્ર સરકારે 8મા પગાર પંચ (8th Pay Commission) ની રચના અંગેની પ્રક્રિયા શરૂ કરી ત્યારથી જ દેશભરના લાખો કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોમાં પોતાના પગાર અને પેન્શન વધારાને લઈને ભારે ઉત્સુકતા જોવા મળી રહી છે. આ સમગ્ર ચર્ચામાં 'ફિટમેન્ટ ફેક્ટર' (Fitment Factor) સૌથી મહત્વનો અને ચર્ચાસ્પદ મુદ્દો બની ગયો છે. જોકે વિવિધ કર્મચારી સંગઠનો દ્વારા 2.7 થી લઈને 4 સુધીના ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની માંગણી કરવામાં આવી રહી છે, પરંતુ નાણાકીય બજાર અને નિષ્ણાતોમાં એવી અટકળો ચાલી રહી છે કે આ આંકડો 2.1 ની આસપાસ નક્કી થઈ શકે છે.
પ્રથમ દૃષ્ટિએ 7મા પગાર પંચમાં મળેલા 2.57 ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની સરખામણીએ 2.1 નો આંકડો ઓછો લાગી શકે છે, પરંતુ વાસ્તવિક ગણતરી અને નાણાકીય નિષ્ણાતોના અહેવાલો અનુસાર, 2.1 નું સૂત્ર લાગુ થવા છતાં કર્મચારીઓના હાથમાં આવતા પગારમાં 7મા પગાર પંચ કરતાં પણ વધુ મોટો ચોખ્ખો નાણાકીય લાભ જોવા મળશે.
7મું CPC વિ 8મું CPC: માત્ર 'ફિટમેન્ટ નંબર' શા માટે ગેરમાર્ગે દોરે છે?
નિષ્ણાતો અને 'ઓલ ઈન્ડિયા NPS એમ્પ્લોઈઝ ફેડરેશન' ના મતે, 7મા અને 8મા પગાર પંચના લાભોની સરખામણી કરતી વખતે માત્ર ફિટમેન્ટ ફેક્ટરના આંકડાને જોવો એ યોગ્ય અભિગમ નથી. વાસ્તવિક નાણાકીય ફાયદો હંમેશા સુધારણા સમયે તમારા મૂળ પગાર અને તેના પર લાગુ થતા મોંઘવારી ભથ્થા (DA) પર આધાર રાખે છે.
7મા પગાર પંચની ગણતરી
7મા પગાર પંચ લાગુ થયું તે પહેલાં લઘુત્તમ મૂળભૂત પગાર ₹7,000 હતો. 2.57 નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ થતાં નવો લઘુત્તમ બેઝિક પે વધીને ₹18,000 થયો હતો. તે સમયે કર્મચારીઓને 125% DA મળતું હતું, એટલે કે ₹7,000 ના બેઝિક પર ₹8,750 DA ઉમેરાતાં કુલ આવક ₹15,750 થતી હતી. આમ, ₹18,000 નો નવો બેઝિક પે મળવાથી દર મહિને માત્ર ₹2,250 નો ચોખ્ખો ઉમેરો થયો હતો, જે આશરે 32% નો વાસ્તવિક લાભ દર્શાવતો હતો.
8મા પગાર પંચની અંદાજિત ગણતરી
હાલમાં કેન્દ્રીય કર્મચારીઓનો લઘુત્તમ બેઝિક પે ₹18,000 છે. જો 8મા પગાર પંચમાં 2.1 નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરાય, તો નવો લઘુત્તમ મૂળભૂત પગાર સીધો વધીને આશરે ₹38,000 થઈ જશે. તેમજ હાલના 58% DA મુજબ, ₹18,000 પર DA ની રકમ ₹10,440 થાય છે (કુલ રકમ ₹28,440). આ સ્થિતિમાં ₹38,000 ના નવા મૂળ પગાર સાથે કર્મચારીઓને દર મહિને સીધો ₹9,560 નો ચોખ્ખો વધારાનો લાભ મળશે. આ વર્તમાન બેઝિક પેની સરખામણીએ આશરે 53% નો સીધો ફાયદો છે. જે 7મા પગાર પંચના 32% ના વાસ્તવિક લાભ કરતાં ઘણો વધારે છે.
ટેક-હોમ સેલરી અને ભથ્થાઓમાં મોટો ઉછાળો
₹38,000 નો આંકડો માત્ર લઘુત્તમ મૂળભૂત પગારનું એક ઉદાહરણ છે. વાસ્તવિકતામાં કર્મચારીઓનો હાથમાં આવતો પગાર આના કરતાં ઘણો વધારે હશે. એકવાર નવો બેઝિક પે નક્કી થઈ ગયા પછી તેના આધારે અન્ય તમામ મહત્વપૂર્ણ ઘટકોની નવી ગણતરી કરવામાં આવશે:
- મોંઘવારી ભથ્થું (DA): નવા બેઝિક પે પર શૂન્યથી ફરી શરૂ થશે.
- મકાન ભાડા ભથ્થું (HRA): નવા બેઝિક પેના આધારે X, Y, Z શહેરો પ્રમાણે પુનઃનિર્ધારિત થશે.
- પરિવહન ભથ્થું (TA): ટ્રાન્સપોર્ટ એલાઉન્સમાં પણ મોટો વધારો થશે.
- અન્ય કેન્દ્રીય ભથ્થાઓ: તમામ ગ્રેચ્યુઈટી અને એલાઉન્સિસમાં સુધારો થશે.
8મા પગાર પંચની ભલામણો ક્યારે થશે અમલી?
ઉલ્લેખનીય છે કે, 8મું કેન્દ્રીય પગાર પંચ ઔપચારિક રીતે નવેમ્બર 2025 માં રચવામાં આવ્યું હતું. પંચને સરકાર સમક્ષ પોતાની વિગતવાર ભલામણો તૈયાર કરીને સોંપવા માટે 18 મહિનાનો સમય આપવામાં આવ્યો છે. આ સમયરેખા મુજબ, પગાર પંચનો અહેવાલ મે 2027 ની આસપાસ જાહેર થવાની પૂરી સંભાવના છે. ત્યાં સુધી કર્મચારીઓએ અંતિમ પે-મેટ્રિક્સ અને સત્તાવાર જાહેરાતની રાહ જોવી પડશે.