Upcoming IPO in 2026: ભારતીય શેરબજારમાં આગામી સમયમાં આઈપીઓ (IPO) નો ધમધમાટ જોવા મળવાનો છે. ઘણી દિગ્ગજ કંપનીઓ તેમની પેટાકંપનીઓના IPO લોન્ચ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ શ્રેણીમાં રોકાણકારો માટે સૌથી આકર્ષક બાબત 'શેરધારક ક્વોટા' (Shareholder Quota) છે. જિયો પ્લેટફોર્મ્સ, હીરો ફિનકોર્પ અને SBI મ્યુચ્યુઅલ ફંડ જેવી નામાંકિત કંપનીઓ તેમના આગામી IPOમાં પેરેન્ટ કંપનીના હાલના રોકાણકારોને વિશેષ પ્રાથમિકતા આપશે, જેનાથી શેર એલોટમેન્ટ (Allotment) ની શક્યતામાં નોંધપાત્ર વધારો થશે.
IPO માં શેરધારક ક્વોટા એટલે શું?
જ્યારે કોઈ કંપની તેની પેટાકંપનીનો IPO લાવે છે, ત્યારે તે તેની મુખ્ય (Parent) કંપનીના હાલના શેરધારકો માટે અમુક હિસ્સો અનામત રાખે છે, જેને 'શેરધારક ક્વોટા' કહેવામાં આવે છે. આ કંપની તરફથી તેના વફાદાર રોકાણકારોને પુરસ્કાર આપવાની અને IPOમાં તેમની ભાગીદારી પ્રોત્સાહિત કરવાની એક પદ્ધતિ છે.
કઈ કંપનીઓ આ લાભ આપશે?
| કંપની | સેક્ટર | પેરેન્ટ કંપની | શેરહોલ્ડર કોટા |
| જિયો પ્લેટફોર્મ્સ | દૂરસંચાર અને ડિજિટલ | રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ | હા |
| હીરો ફિનકોર્પ | એનબીએફસી | હીરો મોટોકોર્પ | હા |
| એસબીઆઈ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ | પરિસંપત્તિ સંચાલન | ભારતીય સ્ટેટ બેંક | હા |
| એનએલસી ઇન્ડિયા રિન્યુએબલ્સ | નવીકરણીય ઊર્જા | એનએલસી ઇન્ડિયા | હા |
| ઇન્ડિયન ગેસ એક્સચેન્જ | ઊર્જા વિનિમય | આઈઈએક્સ | હા |
| ઇએએએ ઇન્ડિયા ઓપ્શન્સ | વૈકલ્પિક પરિસંપત્તિ સંચાલન | એડેલવાઈસ ફાઈનેશિયલ | સંભવિત |
| મહાનદી કોલફિલ્ડ્સ | કોયલા ખાન | કોલ ઈન્ડિયા | હા |
| સાઉથ ઇસ્ટર્ન કોલફિલ્ડ્સ | કોયલા ખાન | કોલ ઈન્ડિયા | હા |
| સીએમપીડી | ખાન સેવાઓ | કોલ ઈન્ડિયા | હા |
| બેલ્સ્ટાર માઇક્રોફાઇનાન્સ | માઈક્રોફાઈનાન્સ | મુથુટ ફાઈનાન્સ | હા |
શેરધારક ક્વોટાના મુખ્ય ફાયદા
શેરધારક ક્વોટા હેઠળ અરજી કરવાથી રોકાણકારોને અનેક રીતે ફાયદો થાય છે:
- એલોટમેન્ટની વધુ તક: આ શ્રેણીમાં સ્પર્ધા રિટેલ (Retail) શ્રેણી કરતા ઓછી હોય છે, પરિણામે શેર મળવાની શક્યતા ઘણી વધી જાય છે.
- બેવડી અરજીની સુવિધા: રોકાણકારો એક જ PAN કાર્ડનો ઉપયોગ કરીને 'રિટેલ ક્વોટા' અને 'શેરધારક ક્વોટા' એમ બંને શ્રેણીમાં અરજી કરી શકે છે.
- રોકાણકારોનો પુરસ્કાર: પેરેન્ટ કંપનીના શેરધારકોને નવી કંપનીમાં ભાગીદારી મેળવવાની પ્રથમ તક મળે છે.
- બજાર એક્સપર્ટ્સની સલાહ: રોકાણકારોએ આ IPO માં શેરધારક ક્વોટાનો લાભ લેવા માટે 'રેકોર્ડ ડેટ' (Record Date) પહેલા પેરેન્ટ કંપનીના શેર પોર્ટફોલિયોમાં રાખવા અનિવાર્ય છે.