Car Towing Rules in India: શહેરમાં વાહન લઈને નીકળતી વખતે પાર્કિંગની જગ્યા ન મળવાથી ઘણીવાર લોકો રસ્તાની બાજુમાં જ બાઈક કે કાર પાર્ક કરી દે છે. થોડી જ મિનિટમાં પાછા આવવાનું હોય તો પણ આ ભૂલ ભારે પડી શકે છે. પાછા આવીને વાહન તેની જગ્યાએ ન દેખાય ત્યારે ચોરી થઈ હોવાની ચિંતા થાય છે. જોકે, શક્ય છે કે ટ્રાફિક પોલીસે નિયમોના ભંગ બદલ વાહન ટોઇંગ કરીને લઈ લીધું હોય. આવી સ્થિતિમાં ગભરાવાને બદલે યોગ્ય માહિતી મેળવવી જરૂરી છે. વાહન કયા સ્થળે રાખવામાં આવ્યું છે, તેને છોડાવવા માટે કયા દસ્તાવેજો જોઈએ અને દંડની ચુકવણી કેવી રીતે કરવી, તે જાણવાથી તમે આગળની કાર્યવાહી સરળતાથી કરી શકો છો.
ટ્રાફિક પોલીસે વાહન ટોઇંગ કર્યું હોય તો સૌથી પહેલાં શું કરવું?
જો તમે પાર્ક કરેલી જગ્યાએ પાછા ફરો અને તમારી બાઈક કે કાર જોવા ન મળે, તો પહેલાં આસપાસ તપાસ કરો. તે સ્થળે નો પાર્કિંગનું બોર્ડ છે કે નહીં અને વાહન ટ્રાફિકના નિયમોના ભંગ બદલ હટાવવામાં આવ્યું હોવાની શક્યતા છે કે નહીં તે તપાસો. આસપાસ હાજર ટ્રાફિક પોલીસ કર્મચારી, દુકાનદાર અથવા સુરક્ષાકર્મીને પૂછો કે વાહન ટોઇંગ કરીને ક્યાં લઈ જવામાં આવ્યું છે. જો ત્યાંથી માહિતી ન મળે, તો સંબંધિત શહેરની ટ્રાફિક પોલીસની સત્તાવાર હેલ્પલાઇન અથવા વેબસાઇટનો સંપર્ક કરો. વાહનનો રજિસ્ટ્રેશન નંબર આપીને પણ તેની સ્થિતિ અંગે માહિતી મેળવી શકાય છે.
વાહન છોડાવવા માટે કયા દસ્તાવેજો જરૂરી છે?
ટોઇંગ કરાયેલું વાહન પાછું મેળવવા માટે જરૂરી દસ્તાવેજો સાથે રાખવા જોઈએ. તેનાથી વાહનની માલિકી અને તેને લઈ જનાર વ્યક્તિની ઓળખની ચકાસણી કરવામાં સરળતા રહે છે.
ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ: વાહન ચલાવીને લઈ જનાર વ્યક્તિ પાસે સંબંધિત વાહન વર્ગ માટે માન્ય ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ હોવું જોઈએ.
રજિસ્ટ્રેશન સર્ટિફિકેટ (RC): વાહનની નોંધણીનું પ્રમાણપત્ર સાથે રાખો. DigiLocker અથવા mParivahan જેવી અધિકૃત એપમાં ઉપલબ્ધ માન્ય ડિજિટલ દસ્તાવેજો પણ ઉપયોગી થઈ શકે છે.
વાહન વીમો: વાહનનો માન્ય વીમો હોવો જરૂરી છે. તેની ડિજિટલ અથવા પ્રિન્ટેડ નકલ સાથે રાખી શકાય છે.
PUC સર્ટિફિકેટ: વાહનનું માન્ય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ પ્રમાણપત્ર પણ સાથે રાખો. વાહન છોડાવતી વખતે સંબંધિત ટ્રાફિક યાર્ડમાં કયા દસ્તાવેજો રજૂ કરવાના છે તેની અગાઉથી પુષ્ટિ કરી લેવી.
વાહન ટોઇંગ થાય તો કેટલો દંડ ભરવો પડે?
નો પાર્કિંગમાં વાહન પાર્ક કરવા બદલ લાગુ પડતા મોટર વાહન કાયદા અને સ્થાનિક ટ્રાફિક નિયમો અનુસાર દંડ થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત વાહનને ક્રેન દ્વારા લઈ જવાનો ટોઇંગ ચાર્જ પણ લાગુ પડી શકે છે. દંડ અને ટોઇંગ ચાર્જની રકમ દરેક શહેરમાં એકસરખી હોતી નથી. તે વાહનના પ્રકાર, લાગુ પડતા નિયમો અને ગુનાની પ્રકૃતિ પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે. તેથી બાઈક કે કાર માટે ચોક્કસ દંડની રકમ નક્કી માની લેવાને બદલે સંબંધિત ચલણ અને ટ્રાફિક વિભાગની સત્તાવાર માહિતી તપાસવી જોઈએ.
દંડ ભરવા માટે ટ્રાફિક વિભાગ દ્વારા માન્ય ચુકવણીની પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરો. જ્યાં UPI, કાર્ડ અથવા અન્ય ડિજિટલ ચુકવણીની સુવિધા ઉપલબ્ધ હોય ત્યાં તેના દ્વારા પણ ચુકવણી કરી શકાય છે. દંડ અને ટોઇંગ ચાર્જ ભર્યા પછી સત્તાવાર રસીદ લેવાનું ભૂલશો નહીં.
ટોઇંગ દરમિયાન વાહનને નુકસાન થાય તો શું કરવું?
વાહનને ક્રેન દ્વારા ખસેડતી વખતે બેદરકારીને કારણે બમ્પર, સાઇડ મિરર, બોડી અથવા અન્ય ભાગને નુકસાન થવાની શક્યતા રહે છે. તેથી વાહન છોડાવતી વખતે તેની સ્થિતિ ધ્યાનથી તપાસો. જો કોઈ નવું નુકસાન દેખાય, તો શક્ય હોય ત્યાં સુધી તરત જ ફોટા અથવા વીડિયો લઈ લો. આ અંગે ટ્રાફિક યાર્ડના જવાબદાર અધિકારીને જાણ કરીને લેખિત ફરિયાદ નોંધાવો. ફરિયાદની સ્વીકૃતિ અથવા ફરિયાદ નંબર મેળવીને રાખો. ટોઇંગની રસીદ, નુકસાનના ફોટા અને અન્ય સંબંધિત દસ્તાવેજો પણ સાચવી રાખો.
જો ફરિયાદનો ઉકેલ ન આવે, તો સંબંધિત ટ્રાફિક અધિકારી અથવા ટોઇંગ એજન્સી સમક્ષ આગળની રજૂઆત કરી શકાય છે. જરૂરી જણાય તો વકીલની સલાહ લઈને લાગુ પડતા કાયદા હેઠળ વળતર મેળવવા માટેના ઉપાયો વિશે માહિતી મેળવી શકાય છે. વળતર મળવું ઘટનાના પુરાવા અને લાગુ પડતા કાયદા પર આધારિત રહેશે.
શું ખોટી રીતે વાહન ટોઇંગ કરવા સામે ફરિયાદ કરી શકાય?
જો તમને લાગે કે તમારું વાહન નિયમો વિરુદ્ધ ટોઇંગ કરવામાં આવ્યું છે અથવા દંડ ખોટી રીતે ફટકારવામાં આવ્યો છે, તો સંબંધિત ટ્રાફિક વિભાગમાં ફરિયાદ કરી શકાય છે. ફરિયાદમાં વાહન નંબર, ઘટનાનું સ્થળ, તારીખ, સમય અને ચલણની વિગતો સ્પષ્ટ રીતે આપો. તમારી પાસે ફોટા કે અન્ય પુરાવા હોય તો તે પણ રજૂ કરો. ચલણ ખોટું હોવાનું જણાય તો તેમાં દર્શાવેલી સત્તાવાર ફરિયાદ અથવા અપીલની પ્રક્રિયા તપાસો. દરેક ટોઇંગ કાર્યવાહી ગેરકાયદેસર હોતી નથી, તેથી ફરિયાદ કરતાં પહેલાં લાગુ પડતા ટ્રાફિક નિયમો અને ઉપલબ્ધ પુરાવા ચકાસવા જરૂરી છે.