Vishwakarma Jayanti 2026 Puja Vidhi: હિંદુ ધર્મમાં ભગવાન વિશ્વકર્માને દેવતાઓના શિલ્પકાર, વાસ્તુકાર અને નિર્માણ કલાના જનક માનવામાં આવે છે. સનાતન ધર્મમાં વિશ્વકર્મા પૂજાનું વિશેષ મહત્વ રહેલું છે. માન્યતા અનુસાર, ભાદરવા મહિનાના શુક્લ પક્ષની ચતુર્દશી તિથિએ ભગવાન વિશ્વકર્માનો જન્મ થયો હતો. આ પવિત્ર દિવસને દેશભરમાં 'વિશ્વકર્મા જયંતિ' તરીકે ભક્તિભાવપૂર્વક ઉજવવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા છે કે આ દિવસે ભગવાન વિશ્વકર્માની વિધિપૂર્વક પૂજા કરવાથી કાર્યક્ષેત્રમાં પ્રગતિ, સમૃદ્ધિ અને સુખ-શાંતિ પ્રાપ્ત થાય છે.
વિશ્વકર્મા પૂજા 2026 તારીખ અને શુભ મુહૂર્ત
વૈદિક પંચાંગ અનુસાર, આ વર્ષે વિશ્વકર્મા પૂજા 17 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ ઉજવવામાં આવશે. આ દિવસે પૂજા માટેનો શુભ સમય સવારે 7:58 થી બપોરે 12:40 સુધી રહેશે. આ ઉપરાંત, આ વર્ષે પૂજાના દિવસે અભિજિત મુહૂર્ત પણ બની રહ્યું છે, જે બપોરે 12:10 થી બપોરે 12:58 સુધી રહેશે. આ સમયગાળાને પૂજા-અર્ચના માટે અત્યંત ફળદાયી અને શુભ માનવામાં આવે છે.
વિશ્વકર્મા જયંતિ પૂજા સામગ્રી લિસ્ટ
- ભગવાન વિશ્વકર્માની મૂર્તિ અથવા તસવીર
- ફૂલ અને ફૂલોની માળા
- મોસમી ફળો અને પંચમેવો
- અક્ષત (ચોખા), કુમકુમ, ગુલાલ અને રોલી
- સોપારી, એલચી અને રક્ષાસૂત્ર (નાડાછડી)
- ધૂપ-દીપ, દીવો અને વાટ, શુદ્ધ દેશી ઘી
- પીળું અથવા લાલ સ્વચ્છ કપડું અને લાકડાની પાટલી
- મીઠાઈ, દહીં અને પંચામૃત
- પાણીથી ભરેલો કળશ અને ગંગાજળ
વિશ્વકર્મા જયંતિ પૂજા વિધિ
- પૂજાના દિવસે વહેલા ઉઠીને સ્નાન કરી સ્વચ્છ વસ્ત્રો ધારણ કરો.
- ઘરના મંદિર અથવા કાર્યસ્થળને સારી રીતે સાફ કરી, એક લાકડાની પાટલી પર પીળા કે લાલ રંગનું સ્વચ્છ કપડું પાથરો.
- પાટલી પર ભગવાન વિશ્વકર્માની પ્રતિમા સ્થાપિત કરો અને આસપાસ ગંગાજળનો છંટકાવ કરો. પોતાના મશીનો અને ઓજારોને પણ સારી રીતે સાફ કરીને ત્યાં રાખો.
- ભગવાનને ફૂલોની માળા, તાજા ફૂલ, અક્ષત અને રોલી અર્પણ કરો. પોતાના તમામ ઓજારો પર પણ રોલી-અક્ષતથી તિલક કરો.
- સતનાજા (સાત પ્રકારના અનાજ) પર પાણીથી ભરેલો કળશ સ્થાપિત કરી તેના પર પણ તિલક કરો.
- મંત્રોચ્ચાર કર્યા બાદ ભગવાન વિશ્વકર્મા, કળશ અને મશીનોની આસપાસ પવિત્ર જળનો છંટકાવ કરો.
- ભગવાન સમક્ષ શુદ્ધ દેશી ઘીનો દીવો પ્રગટાવી મીઠાઈ, ફળ અને પંચમેવાનો ભોગ ધરાવો.
- કારખાના કે ઓફિસમાં કર્મચારીઓ અને મિત્રો સાથે મળીને આરતી કરો અને ત્યારબાદ સૌને પ્રસાદનું વિતરણ કરો.
વિશ્વકર્મા પૂજા દરમિયાન કયા મંત્રોનો જાપ કરવો?
હાથમાં જળ અને અક્ષત લઈને પૂજા દરમિયાન નીચે આપેલા પવિત્ર મંત્રોનો જાપ કરવો:
- 'ૐ પૃથિવ્યૈ નમઃ, ૐ અનંતમ્ નમઃ, ૐ કૂર્મયિ નમઃ, ૐ શ્રી સૃષ્ટિતનયા સર્વસિદ્ધયા વિશ્વકર્માય નમો નમઃ।'
- ૐ આધાર શક્તપે નમઃ।
- ૐ ધરાધરાય નમઃ।
- ૐ સ્થૂતિસ્માય નમઃ।
- ૐ વિશ્વરક્ષકાય નમઃ।
- ૐ દુર્લભાય નમઃ।
- ૐ સ્વર્ગલોકાય નમઃ।
- ૐ પંચવક્ત્રાય નમઃ।
- ૐ વિશ્વવલ્લભાય નમઃ।
- ૐ ધાર્મિણે નમઃ।