Shitala Satam Puja Vidhi and Samagri List: સનાતન ધર્મમાં શીતળા સાતમના વ્રતનું વિશેષ મહત્વ રહેલું છે. દર વર્ષે ગુજરાતી કેલેન્ડર અનુસાર શ્રાવણ વદ સાતમના રોજ, જન્માષ્ટમીના બરાબર એક દિવસ પહેલા આ પવિત્ર તહેવાર ઉજવવામાં આવે છે. આ વર્ષે 03 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ શીતળા સાતમનું વ્રત રાખવામાં આવશે. શીતળતા અને સ્વાસ્થ્યના દેવી મા શીતળાની આ દિવસે ભક્તિભાવપૂર્વક પૂજા-અર્ચના કરવાથી પરિવારને સારા સ્વાસ્થ્ય અને સુરક્ષાના આશીર્વાદ મળે છે. જે સાધકો આ વ્રત કરવા જઈ રહ્યા છે, તેમની પૂજામાં કોઈ વિઘ્ન ન આવે તે માટે પૂજાવિધિ અને શુભ મુહૂર્તની સંપૂર્ણ માહિતી નીચે મુજબ છે.
શીતળા સાતમનું ધાર્મિક મહત્વ શું છે?
આ પણ વાંચો
ખાસ કરીને ગુજરાત, રાજસ્થાન અને ઉત્તર ભારતમાં આ વ્રત ભારે શ્રદ્ધાપૂર્વક ઉજવાય છે. દેવી શીતળા પોતાના ભક્તોને રોગોથી મુક્તિ અપાવવા માટે જાણીતા છે. એવી ધાર્મિક માન્યતા છે કે આ દિવસે વ્રત રાખીને પૂજા કરવાથી માતા શીતળા ભક્તોના તમામ દુઃખ અને કષ્ટો દૂર કરે છે તેમજ તેમની તમામ મનોકામનાઓ પૂર્ણ કરે છે.
શીતળા સાતમ 2026 માટે પૂજાના શુભ મુહૂર્ત કયા છે?
હિન્દુ પંચાંગ અનુસાર, 03 સપ્ટેમ્બરના રોજ મા શીતળાની પૂજા માટેનો કુલ સમયગાળો 12 કલાક 33 મિનિટનો રહેશે. પૂજા માટેનો મુખ્ય શુભ સમય સવારે 06:22 થી સાંજે 06:55 સુધીનો છે.
આ ઉપરાંત દિવસ દરમિયાન અન્ય શુભ યોગ અને મુહૂર્ત નીચે મુજબ છે:
- અભિજિત મુહૂર્ત: બપોરે 12:14 થી 01:04 સુધી
- રવિ યોગ: સવારે 06:22 થી 4 સપ્ટેમ્બરની રાત્રે 12:29 સુધી
- બ્રહ્મ મુહૂર્ત: સવારે 04:51 થી 05:37 સુધી
- પ્રાતઃ સંધ્યા: સવારે 05:14 થી 06:22 સુધી
- વિજય મુહૂર્ત: બપોરે 02:44 થી 03:35 સુધી
- અમૃત કાળ: રાત્રે 10:12 થી 11:43 સુધી
શીતળા સાતમ પૂજાવિધિ
- સવારે વહેલા ઊઠીને સ્નાન કર્યા બાદ સ્વચ્છ વસ્ત્રો ધારણ કરો.
- ઘરના મંદિરમાં કે એક સ્વચ્છ વેદી પર મા શીતળાની મૂર્તિ અથવા તસવીર સ્થાપિત કરો.
- દેવીને જળ, ચંદન, હળદર, સિંદૂર અને પુષ્પ સહિતની પૂજા સામગ્રી અર્પણ કરો.
- પૂજામાં શીતળા માતાને અગાઉથી તૈયાર કરેલા ઠંડા ભોજન (ચોખા, દહીં, મીઠાઈ વગેરે) નો ભોગ ધરાવો.
- પૂજા સમયે વિશેષ મંત્ર 'ॐ ह्रीं श्रीं शीतलायै नमः' નો જાપ કરો.
- શીતળા માતાની વ્રત કથા વાંચો અથવા શ્રવણ કરો.
- અંતમાં માતાની આરતી કરી, પરિવારના સભ્યો અને જરૂરિયાતમંદ લોકોમાં પ્રસાદ વહેંચો અને વડીલોના આશીર્વાદ લો.
પૂજાના નિયમો: શું કરવું અને શું ન કરવું?
શું કરવું: આ દિવસે માત્ર ઠંડું અને વાસી ભોજન (ટાઢું) જ ગ્રહણ કરવું જોઈએ. આ ભોજન એક દિવસ અગાઉ એટલે કે રાંધણ છઠના રોજ બનાવવામાં આવે છે. પૂજા સ્થળ અને ઘરની સ્વચ્છતાનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ.
શું ન કરવું: શીતળા સાતમના દિવસે ઘરમાં ચૂલો સળગાવવો કે તાજું ગરમ ભોજન બનાવવું વર્જિત માનવામાં આવે છે.