Shardiya Navratri 2026 Gujarati Calendar: ભારતભરમાં અને ખાસ કરીને ગુજરાતમાં નવરાત્રીનો તહેવાર ખૂબ જ ઉત્સાહ અને ભક્તિભાવથી ઉજવવામાં આવે છે. શરદ ઋતુમાં આવતા આસો માસમાં ઉજવાતી 'શારદીય નવરાત્રી' તમામ નવરાત્રીઓમાં સૌથી લોકપ્રિય છે, જેને 'મહા નવરાત્રી' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. નવ દિવસ સુધી ચાલતો આ પવિત્ર ઉત્સવ માતા શક્તિના નવ સ્વરૂપો (નવદુર્ગા) ને સમર્પિત છે, જેનું સમાપન 10મા દિવસે વિજયાદશમી કે દશેરા પર્વ સાથે થાય છે.
ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રમાં નવરાત્રી દરમિયાન મહિલાઓ નવેય દિવસ માટે નિર્ધારિત અલગ-અલગ રંગના વસ્ત્રો ધારણ કરે છે. આ રંગો તે દિવસના વાર (ગ્રહ આધિપત્ય) પર આધારિત હોય છે. નવદુર્ગાનું પ્રત્યેક સ્વરૂપ માતાના વિશિષ્ટ ગુણનું પ્રતીક છે અને તેમની કૃપા મેળવવા તેમને વિશેષ પ્રસાદ ધરાવવામાં આવે છે.
શારદીય નવરાત્રી 2026: દિવસ પ્રમાણે તારીખો, પૂજા અને રંગોની યાદી
નવરાત્રી દરમિયાન માતાના નવ સ્વરૂપોની વિશેષ પૂજા કરવામાં આવે છે. વર્ષ 2026 માટે શારદીય નવરાત્રીનું સંપૂર્ણ કેલેન્ડર નીચે મુજબ છે:
- દિવસ 1 (11 ઓક્ટોબર 2026, રવિવાર): પડવો - ઘટસ્થાપના, શૈલપુત્રી પૂજા (રંગ: નારંગી)
- દિવસ 2 (12 ઓક્ટોબર 2026, સોમવાર): બીજ - બ્રહ્મચારિણી પૂજા (રંગ: સફેદ)
- દિવસ 3 (13 ઓક્ટોબર 2026, મંગળવાર): ત્રીજ - ચન્દ્રઘંટા પૂજા (રંગ: લાલ)
- દિવસ 4 (14 ઓક્ટોબર 2026, બુધવાર): ચોથ - કૂષ્માંડા પૂજા (રંગ: ઊંડા વાદળી)
- દિવસ 5 (15 ઓક્ટોબર 2026, ગુરુવાર): પાંચમ - સ્કન્દમાતા પૂજા (રંગ: પીળો)
- દિવસ 6 (16 ઓક્ટોબર 2026, શુક્રવાર): છઠ - કાત્યાયની પૂજા (રંગ: લીલો)
- દિવસ 7 (17 ઓક્ટોબર 2026, શનિવાર): સાતમ - કાલરાત્રિ પૂજા (રંગ: નિસ્તેજ/ગ્રે)
- દિવસ 8 (18 ઓક્ટોબર 2026, રવિવાર): સાતમ (રંગ: જાંબલી)
- દિવસ 9 (19 ઓક્ટોબર 2026, સોમવાર): આઠમ, નોમ - દુર્ગા અષ્ટમી, મહાગૌરી પૂજા, મહા નવમી (રંગ: મોર લીલો)
- દિવસ 10 (20 ઓક્ટોબર 2026, મંગળવાર): દશમ - નવરાત્રી પારણ, દુર્ગા વિસર્જન, વિજયાદશમી (દશેરા)
શારદીય નવરાત્રી 2026 ઘટસ્થાપના (કળશ સ્થાપના) નું મહત્વ
નવરાત્રી ઉત્સવની શરૂઆત ઘટસ્થાપના અર્થાત્ કળશ સ્થાપનાથી થાય છે. આ વિધિ દ્વારા દેવી શક્તિનું આહ્વાન કરવામાં આવે છે. શાસ્ત્રો અનુસાર, જો ખોટા સમયે ઘટસ્થાપના કરવામાં આવે તો દેવીની કૃપા પ્રાપ્ત થતી નથી. અમાસ અને રાત્રિના સમયે ઘટસ્થાપના કરવી સંપૂર્ણપણે વર્જિત છે.
ઘટસ્થાપના માટેના શાસ્ત્રોક્ત નિયમો
- સૌથી શ્રેષ્ઠ મુહૂર્ત દિવસના પ્રથમ એક તૃતીયાંશ ભાગમાં છે, જ્યારે પ્રતિપદા તિથિ ચાલુ હોય.
- જો તે સમય શક્ય ન હોય, તો અભિજિત મુહૂર્તમાં કળશ સ્થાપના કરી શકાય.
- ચિત્રા નક્ષત્ર અને વૈધૃતિ યોગ ટાળવાની સલાહ અપાય છે (જોકે તે સંપૂર્ણ વર્જિત નથી).
- સૌથી અગત્યનું છે કે ઘટસ્થાપના હિન્દુ મધ્યાહન પહેલાં અને પ્રતિપદા તિથિમાં જ થાય.
- ઘટસ્થાપના માટે ચોઘડિયા મુહૂર્તનો ઉપયોગ શાસ્ત્રોમાં ભલામણ કરાયો નથી; વૈદિક પ્રમાણિત નિયમો જ શ્રેષ્ઠ છે.
- સૂર્યોદય બાદ 16 ઘટિકા પૂર્ણ થયા પછી, બપોરે કે રાત્રે કળશ સ્થાપના કરવી વર્જિત છે.
શારદીય નવરાત્રી 2026 ઘટસ્થાપનાનું શુભ મુહૂર્ત
આશ્વિન નવરાત્રીની ઘટસ્થાપના 11 ઓક્ટોબર 2026, રવિવારના રોજ કરવામાં આવશે. ઘટસ્થાપના માટેનો શુભ મુહૂર્ત સવારે 6:35 વાગ્યાથી 10:29 વાગ્યા સુધી રહેશે, જેનો કુલ સમયગાળો 3 કલાક 54 મિનિટનો છે. આ ઉપરાંત, અભિજિત મુહૂર્ત બપોરે 12:03થી 12:50 વાગ્યા સુધી રહેશે, જેનો સમયગાળો 47 મિનિટનો છે. આ વર્ષે ઘટસ્થાપનાનો શુભ સમય પ્રતિપદા તિથિ દરમિયાન આવી રહ્યો છે. જોકે, આ સમયગાળા દરમિયાન ચિત્રા નક્ષત્ર અને વૈધૃતિ યોગ પણ પ્રવર્તમાન રહેશે.
પંચાંગ અનુસાર, પ્રતિપદા તિથિનો પ્રારંભ 10 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ રાત્રે 9:19 વાગ્યે થશે અને 11 ઓક્ટોબરના રોજ રાત્રે 9:30 વાગ્યે તેનું સમાપન થશે. ચિત્રા નક્ષત્ર 10 ઓક્ટોબરે રાત્રે 9:42 વાગ્યે શરૂ થઈને 11 ઓક્ટોબરે રાત્રે 10:32 વાગ્યા સુધી રહેશે. વૈધૃતિ યોગ 10 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ રાત્રે 10:02 વાગ્યે શરૂ થશે અને 11 ઓક્ટોબરના રોજ રાત્રે 9:05 વાગ્યે પૂર્ણ થશે. આ રીતે 11 ઓક્ટોબરના રોજ ઘટસ્થાપના દરમિયાન પ્રતિપદા તિથિ, ચિત્રા નક્ષત્ર અને વૈધૃતિ યોગનો સમય ચાલી રહ્યો હશે.