Rishi Panchami 2026 Puja Muhurat: હિંદુ ધર્મમાં સપ્તઋષિઓ પ્રત્યે શ્રદ્ધા અને કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવા માટે ઋષિ પંચમીનો દિવસ વિશેષ માનવામાં આવે છે. વૈદિક પંચાંગ અનુસાર, દર વર્ષે ભાદરવા મહિનાના શુક્લ પક્ષની પંચમી તિથિએ એટલે કે ગણેશ ચતુર્થીના બીજા દિવસે ઋષિ પંચમીનો તહેવાર ખૂબ જ ઉત્સાહ સાથે ઉજવવામાં આવે છે. આ વર્ષે 15 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ દેશભરમાં આ પવિત્ર વ્રત કરવામાં આવશે. ધાર્મિક માન્યતા છે કે આ દિવસે વ્રત અને પૂજા કરવાથી મનુષ્યને અજાણતાં થયેલા પાપોમાંથી મુક્તિ મળે છે અને જીવનમાં સુખ-શાંતિ પ્રાપ્ત થાય છે. ચાલો જાણીએ વર્ષ 2026 માં ઋષિ પંચમીનું શુભ મુહૂર્ત અને પૂજા વિધિ વિશેની સંપૂર્ણ માહિતી.
ઋષિ પંચમી 2026 પૂજાનો શુભ મુહૂર્ત
આ વર્ષે ઋષિ પંચમીનો પર્વ 15 સપ્ટેમ્બર 2026, મંગળવારના રોજ ઉજવવામાં આવશે. પંચાંગ અનુસાર, ભાદરવા મહિનાના શુક્લ પક્ષની પંચમી તિથિની શરૂઆત 15 સપ્ટેમ્બરના રોજ સવારે 07:44 વાગ્યે થશે અને તેની સમાપ્તિ બીજા દિવસે એટલે કે 16 સપ્ટેમ્બરના રોજ સવારે 08:59 વાગ્યે થશે. સનાતન ધર્મમાં ઉદયા તિથિનું વિશેષ મહત્વ હોવાથી આ પવિત્ર પર્વ 15 સપ્ટેમ્બરે જ મનાવાશે.
ઋષિ પંચમીના દિવસે પૂજા માટેનો સૌથી ઉત્તમ સમય સવારે 11:20 થી બપોરે 01:47 વાગ્યા સુધીનો રહેશે. ભક્તોને સપ્તઋષિની પૂજા માટે કુલ 2 કલાક અને 27 મિનિટનો સમયગાળો મળશે. આ શુભ સમયમાં પૂરા ભક્તિભાવ અને વિધિપૂર્વક પૂજા-અર્ચના કરી શકાય છે.
ઋષિ પંચમીનું ધાર્મિક મહત્વ
આ પર્વ 7 જ્ઞાની ઋષિઓ - કશ્યપ, અત્રિ, ભારદ્વાજ, વિશ્વામિત્ર, ગૌતમ, જમદગ્નિ અને વશિષ્ઠના સન્માનમાં ઉજવાય છે. આ સાત ઋષિઓને બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશના અંશ માનવામાં આવે છે. હિંદુ ધર્મમાં પરિણીત મહિલાઓ માટે આ વ્રત ખૂબ જ વિશેષ ફળદાયી મનાય છે. માન્યતા છે કે આ વ્રત કરવાથી મહિલાઓને સંતાન પ્રાપ્તિના આશીર્વાદ મળે છે અને વૈવાહિક જીવન ખુશીઓથી ભરેલું રહે છે. પુરુષો પણ પોતાની પત્નીના કલ્યાણ માટે આ વ્રત રાખી શકે છે. આ વ્રત આત્મશુદ્ધિ, ઋષિ ઋણમાંથી મુક્તિ અને આત્મસંયમ કેળવવાનો શ્રેષ્ઠ માર્ગ છે. આ દિવસે ગંગા સ્નાનનું પણ વિશેષ મહત્વ રહેલું છે.
સપ્તઋષિની પૂજા વિધિ કેવી રીતે કરવી?
- સવારે વહેલા ઊઠીને સ્નાન કરી સ્વચ્છ વસ્ત્રો ધારણ કરો.
- ઘર અને પૂજા સ્થળને સારી રીતે સાફ કરી, એક બાજઠ અથવા ચોકી પર લાલ કે પીળું કપડું પાથરો.
- ચોકી પર સપ્તઋષિઓનું ચિત્ર સ્થાપિત કરો અને તેની પાસે ગંગાજળ ભરેલો કળશ મૂકો. જો તમે ઈચ્છો તો તમારા ઈષ્ટદેવ કે ગુરુનો ફોટો પણ રાખી શકો છો.
- પૂજા માટે ધૂપ, દીવો, ફળ, ફૂલ, ઘી અને પંચામૃત એકત્રિત કરો.
- કળશમાંથી જળ લઈને સપ્તઋષિઓને પ્રતીકાત્મક રીતે અર્પણ કરો અને ધૂપ-દીપ પ્રગટાવો.
- સપ્તઋષિઓને શ્રદ્ધાપૂર્વક ફળ, ફૂલ, મીઠાઈઓ અને નૈવેદ્ય અર્પણ કરો.
- સપ્તઋષિઓના મંત્રોનો જાપ કરી, જાણ્યે-અજાણ્યે થયેલી ભૂલો માટે ક્ષમા યાચના કરો.
- પૂજાના અંતે વડીલોના આશીર્વાદ લો અને પરિવારના તમામ સભ્યોમાં પ્રસાદનું વિતરણ કરો.