Raksha Bandhan Puja Samagri List: રક્ષાબંધન ભાઈ-બહેનના પ્રેમ, સ્નેહ અને વિશ્વાસ સાથે જોડાયેલો પવિત્ર તહેવાર છે. આ દિવસે બહેન ભાઈના કાંડા પર રાખડી બાંધીને તેના સુખ, સ્વાસ્થ્ય અને લાંબા આયુષ્યની પ્રાર્થના કરે છે. રાખડી બાંધતા પહેલાં ભાઈનું તિલક કરીને આરતી કરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ મીઠાઈ ખવડાવવામાં આવે છે. રક્ષાબંધનના દિવસે પૂજાની થાળી યોગ્ય રીતે તૈયાર કરવી પણ શુભ માનવામાં આવે છે. થાળીમાં રાખવામાં આવતી દરેક વસ્તુનું ધાર્મિક મહત્વ હોય છે. જો તમે પણ આ વર્ષે રાખડીની થાળી તૈયાર કરી રહ્યા છો, તો આ સામગ્રી જરૂરથી રાખો.
રક્ષાબંધન પૂજા થાળી સામગ્રી લિસ્ટ
રાખડીની થાળીમાં મુખ્યત્વે 11 શુભ વસ્તુઓ સામેલ કરી શકાય છે. આ સામગ્રીથી તિલક, આરતી અને રાખડી બાંધવાની વિધિ સરળતાથી પૂર્ણ કરી શકાય છે.
કંકુ અથવા રોલી
ભાઈના કપાળ પર શુભ તિલક કરવા માટે કંકુ અથવા રોલી સૌથી જરૂરી સામગ્રી છે. પૂજા શરૂ કરતી વખતે ભગવાનને પણ કંકુ અર્પણ કરી શકાય છે.
અક્ષત
કંકુના તિલક બાદ અક્ષત એટલે કે ચોખા લગાવવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા પ્રમાણે અક્ષત પૂર્ણતા અને શુભતાનું પ્રતીક છે. તેને થાળીમાં અલગ નાની વાટકીમાં રાખી શકાય છે.
રાખડી
રક્ષાબંધનની સૌથી મહત્વપૂર્ણ વસ્તુ રાખડી છે. ભાઈની સંખ્યા પ્રમાણે રાખડી પહેલેથી જ થાળીમાં તૈયાર રાખવી, જેથી પૂજાના સમયે કોઈ વસ્તુ શોધવાની જરૂર ન પડે.
ઘીનો દીવો
આરતી માટે થાળીમાં ઘીનો દીવો રાખવો શુભ માનવામાં આવે છે. રાખડી બાંધ્યા પછી ભાઈની આરતી દીવાથી કરી શકાય છે.
મીઠાઈ
રક્ષાબંધનની વિધિ બાદ ભાઈને મીઠાઈ ખવડાવવાની પરંપરા છે. તમે લાડુ, પેંડા, બરફી જેવી મીઠાઈ રાખી શકો છો. કેટલીક જગ્યાએ રક્ષાબંધન પર ઘેવર રાખવાની પણ પરંપરા છે.
તાજા ફૂલ
પૂજા દરમિયાન ભગવાનને ફૂલ અર્પણ કરવા માટે થાળીમાં તાજા ફૂલ રાખો. ફૂલો થાળીને સુંદર બનાવવાની સાથે પૂજામાં પણ ઉપયોગી બને છે.
મૌલી અથવા કલાવા
કેટલીક પરંપરાઓમાં રાખડીની સાથે ભાઈના કાંડા પર મૌલી અથવા કલાવા પણ બાંધવામાં આવે છે. તેને શુભ રક્ષાસૂત્ર તરીકે માનવામાં આવે છે.
નાળિયેર
નાળિયેરને શ્રીફળ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે અને શુભ કાર્યોમાં તેનું વિશેષ સ્થાન છે. રક્ષાબંધનની થાળીમાં નાળિયેર રાખવાથી પૂજાની સામગ્રી પૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
જળથી ભરેલો કળશ
પૂજા માટે સ્વચ્છ પાણીથી ભરેલો નાનો કળશ રાખી શકાય છે. ધાર્મિક વિધિમાં જળને પવિત્રતાનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
દૂર્વા
દૂર્વા ખાસ કરીને શુભ પૂજામાં ઉપયોગમાં લેવાય છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર દૂર્વા દીર્ઘાયુ અને મંગળ સાથે જોડાયેલી છે. તેને અક્ષત સાથે પૂજામાં અર્પણ કરી શકાય છે.
ચંદન
થાળીમાં ચંદન રાખવું પણ શુભ માનવામાં આવે છે. તેનો ઉપયોગ તિલક માટે કરી શકાય છે અને તે પૂજાની સામગ્રીમાં મહત્વનું સ્થાન ધરાવે છે.
રાખડીની થાળી કેવી રીતે સજાવવી?
સૌ પ્રથમ થાળીને સ્વચ્છ કરીને તેમાં કંકુ, અક્ષત અને ચંદનની નાની વાટકીઓ રાખો. ત્યારબાદ વચ્ચે રાખડી મૂકો અને તેની બાજુમાં દીવો, મીઠાઈ, ફૂલ, નાળિયેર તથા દૂર્વા ગોઠવો. મૌલી અને અન્ય પૂજા સામગ્રી પણ વ્યવસ્થિત રીતે રાખી શકાય છે.
ભાઈને સામે બેસાડ્યા બાદ ભગવાનનું સ્મરણ કરીને તિલક કરો, અક્ષત લગાવો, રાખડી બાંધો અને આરતી ઉતારો. ત્યારબાદ ભાઈને મીઠાઈ ખવડાવીને તેમના સુખ-સમૃદ્ધિ અને લાંબા આયુષ્યની શુભકામના આપો.