Navratri Ghatsthapana Muhurat 2026: મા દુર્ગાની આરાધનાનું પવિત્ર અને સૌથી મોટું પર્વ એટલે શારદીય નવરાત્રિ. વર્ષ 2026 માં આ ઉત્સવ ઓક્ટોબર મહિનામાં શરૂ થવા જઈ રહ્યો છે. 9 દિવસ સુધી ચાલનારા આ પર્વમાં માતાજીના 9 અલગ-અલગ સ્વરૂપોની શ્રદ્ધાપૂર્વક પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવે છે. આ વખતે તિથિઓમાં ફેરફાર થવાને કારણે નવરાત્રિની તારીખોને લઈને વિશેષ બાબતો સામે આવી છે. ચાલો જાણીએ શારદીય નવરાત્રિ 2026 ની તારીખ, ઘટસ્થાપના મુહૂર્ત અને પૂજાના નિયમો અંગેની માહિતી.
શારદીય નવરાત્રિ 2026 ક્યારથી શરૂ થશે?
પંચાંગ અનુસાર, વર્ષ 2026 માં આસો સુદ પડવો (પ્રતિપદા તિથિ) 10 ઓક્ટોબરના રોજ રાત્રે 9:19 વાગ્યે શરૂ થશે અને 11 ઓક્ટોબરની રાત્રે 9:30 વાગ્યા સુધી રહેશે. હિન્દુ ધર્મમાં ઉદયા તિથિની માન્યતા હોવાથી, શારદીય નવરાત્રિનો વિધિવત પ્રારંભ 11 ઓક્ટોબર 2026, રવિવારના રોજથી માનવામાં આવશે. આ જ દિવસે ઘરો અને મંદિરોમાં કળશ સ્થાપના કરવામાં આવશે.
કળશ સ્થાપના (ઘટસ્થાપના) નો શુભ મુહૂર્ત શું છે?
દ્રિક પંચાંગની ગણતરી મુજબ, 11 ઓક્ટોબરના રોજ ઘટસ્થાપના માટેનો શુભ સમય સવારે 6:33 વાગ્યાથી 10:28 વાગ્યા સુધીનો રહેશે (સમયગાળો આશરે 3 કલાક 55 મિનિટ). જો સવારના સમયે કળશ સ્થાપના શક્ય ન હોય, તો શ્રદ્ધાળુઓ બપોરે 12:02 વાગ્યાથી 12:49 વાગ્યા સુધીના અભિજિત મુહૂર્તમાં (47 મિનિટનો સમયગાળો) પણ સ્થાપના કરી શકે છે.
કયા દિવસે કયા દેવી સ્વરૂપની પૂજા થશે?
- 11 ઓક્ટોબર: મા શૈલપુત્રી
- 12 ઓક્ટોબર: મા બ્રહ્મચારિણી
- 13 ઓક્ટોબર: મા ચંદ્રઘંટા
- 14 ઓક્ટોબર: મા કૂષ્માંડા
- 15 ઓક્ટોબર: મા સ્કંદમાતા
- 16 ઓક્ટોબર: મા કાત્યાયની
- 17 ઓક્ટોબર: મા કાલરાત્રિ
- 18 ઓક્ટોબર: મા મહાગૌરી
- 19 ઓક્ટોબર: મા સિદ્ધિદાત્રી (અને મહાનવમી પૂજન)
દુર્ગા અષ્ટમી, મહાનવમી અને દશેરા ક્યારે છે?
તિથિઓના ક્રમમાં ફેરફાર થવાને કારણે આ વર્ષે દુર્ગા અષ્ટમી અને મહાનવમી બંને એક જ દિવસે, એટલે કે 19 ઓક્ટોબર, સોમવારના રોજ મનાવવામાં આવશે. તેથી ભક્તોએ અષ્ટમી અને નવમી સાથે જોડાયેલી મુખ્ય પૂજા એક જ દિવસે કરવાની રહેશે. આ દિવસે સંધિ પૂજાનું વિશેષ મહત્વ રહેલું છે. 20 ઓક્ટોબર 2026, મંગળવારના રોજ વિજયાદશમી (દશેરા) ની ઉજવણી અને મા દુર્ગાની પ્રતિમાના વિસર્જન સાથે નવરાત્રિના પર્વનું સમાપન થશે.
ઘરે ઘટસ્થાપના કેવી રીતે કરવી?
- સૌ પ્રથમ પૂજાસ્થળને સારી રીતે સ્વચ્છ કરી લો.
- એક લાકડાના પાટલા પર લાલ અથવા પીળું કાપડ પાથરો.
- માટીના પાત્રમાં જવ વાવીને તેની પર કળશ સ્થાપિત કરો.
- કળશમાં શુદ્ધ જળ ભરી, તેમાં અક્ષત (ચોખા), સોપારી અને સિક્કો મૂકો.
- કળશના મુખ પર કેરી અથવા આસોપાલવના પાન ગોઠવી તેની ઉપર નાળિયેર મૂકો.
- સંપૂર્ણ શ્રદ્ધાથી મા દુર્ગાનું ધ્યાન ધરી સંકલ્પ લો અને વિધિસર પૂજા કરી જ્યોત પ્રગટાવો.
નવરાત્રિ દરમિયાન કયા નિયમોનું પાલન કરવું જરૂરી છે?
નવરાત્રિના 9 દિવસ પૂજાસ્થળની પવિત્રતા જાળવવી અત્યંત જરૂરી છે. જો ઘરમાં અખંડ જ્યોત પ્રગટાવી હોય, તો તેને સુરક્ષિત જગ્યાએ રાખો જેથી તે પડવાનો કે આગ લાગવાનો ભય ન રહે. ઉપવાસ રાખનાર ભક્તોએ પોતાના સ્વાસ્થ્યને અનુકૂળ આવે તે રીતે જ વ્રત કરવું. ફળાહારમાં વધુ પડતું તળેલું અને મસાલેદાર ભોજન ટાળવું જોઈએ. આ ઉપરાંત, ધાર્મિક નિયમો અનુસાર સાત્ત્વિક આહાર જ લેવો અને માંસાહાર, દારૂ કે તામસિક ભોજનથી સંપૂર્ણપણે દૂર રહેવું. જે શ્રદ્ધાળુઓએ દુર્ગા સપ્તશતી અથવા દેવી કવચના પાઠનો સંકલ્પ લીધો હોય, તેમણે નિયમાનુસાર 9 દિવસ સુધી તેનો પાઠ કરવો જોઈએ.