Navratri Atham 2026 Gujarati Calendar: હિન્દુ ધર્મમાં નવરાત્રીના પાવન દિવસો શક્તિ ઉપાસના માટે સર્વશ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. તેમાં પણ આસો નવરાત્રીની અષ્ટમી તિથિ, જેને 'મહાઅષ્ટમી' અથવા 'દુર્ગા અષ્ટમી' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તેનું અનેરું ધાર્મિક મહત્ત્વ રહેલું છે. આ દિવસે મા દુર્ગાના આઠમા સ્વરૂપ મા મહાગૌરીની વિશેષ પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવે છે. આ સાથે જ ઘરમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિની કામના સાથે કન્યા પૂજન કરવાની પરંપરા છે. તો ચાલો જાણીએ વર્ષ 2026 માં દુર્ગા અષ્ટમી ક્યારે ઉજવાશે અને કન્યા પૂજન માટે કયા શુભ મુહૂર્ત રહેશે.
દુર્ગા અષ્ટમી 2026 તારીખ
દ્રિક પંચાંગની ગણતરી મુજબ, આસો સુદ અષ્ટમી તિથિનો પ્રારંભ 18 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ સવારે 08:27 વાગ્યે થશે. આ તિથિ 19 ઓક્ટોબરના રોજ સવારે 10:51 વાગ્યે પૂર્ણ થશે. હિન્દુ ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર વ્રત અને તહેવારોમાં 'ઉદયા તિથિ' (સૂર્યોદય સમયે રહેલી તિથિ) ને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવે છે. તેથી, ઉદયા તિથિ અનુસાર દુર્ગા અષ્ટમી 19 ઓક્ટોબર 2026, સોમવારના રોજ ઉજવવામાં આવશે.
કન્યા પૂજન માટે શુભ મુહૂર્ત
જ્યોતિષીય માન્યતા અનુસાર અષ્ટમી અને નવમી બંને તિથિ કન્યા પૂજન માટે શુભ ગણાય છે. મોટાભાગના શ્રદ્ધાળુઓ અષ્ટમીના દિવસે કન્યા પૂજન કરતા હોય છે. જે લોકો 19 ઓક્ટોબરે દુર્ગા અષ્ટમીના દિવસે કન્યા પૂજન કરવાના છે, તેઓ નીચે મુજબના શુભ સમયગાળા દરમિયાન પૂજા કરી શકે છે:
- બ્રહ્મ મુહૂર્ત: સવારે 04:58 થી 05:48 સુધી
- પ્રાત: સંધ્યા: સવારે 05:23 થી 06:38 સુધી
- અભિજિત મુહૂર્ત: બપોરે 12:01 થી 12:48 સુધી
મા મહાગૌરીની પૂજા અને કન્યા પૂજનનું ધાર્મિક મહત્ત્વ
નવરાત્રીનો આઠમો દિવસ દેવી મહાગૌરીને સમર્પિત છે. શાસ્ત્રોમાં વર્ણવ્યા મુજબ, માતાજીનું આ સ્વરૂપ અત્યંત ગૌર વર્ણ ધરાવે છે અને તેઓ શ્વેત વસ્ત્રો ધારણ કરે છે. તેમની 4 ભુજાઓ છે અને તેઓ વૃષભ (બળદ) પર બિરાજમાન છે. પૌરાણિક કથા અનુસાર, આ દિવસે માતાજીએ ચંડ અને મુંડ નામના રાક્ષસોનો સંહાર કર્યો હતો. તેથી, મહાઅષ્ટમીના દિવસે 16 ઉપચારો (ષોડશોપચાર વિધિ) થી પૂજા કરવાથી ભક્તો ભય અને કષ્ટોમાંથી મુક્ત થાય છે.
દુર્ગા અષ્ટમીના દિવસે નાની ઉંમરની અવિવાહિત કન્યાઓને મા દુર્ગાનું સ્વરૂપ માનીને તેમની પૂજા કરવાની પ્રથા સદીઓ જૂની છે. મા મહાગૌરીને 'અન્નપૂર્ણા' પણ કહેવાય છે. એવી માન્યતા છે કે અષ્ટમીના દિવસે બાળકીઓને જમાડીને દક્ષિણા અને ભેટ આપવાથી ઘરમાં ક્યારેય ધન-ધાન્યની અછત સર્જાતી નથી અને સકારાત્મક ઊર્જાનો વાસ થાય છે.
દુર્ગા પૂજામાં સંધિ પૂજાનું મહત્ત્વ
મહાઅષ્ટમીને 'મહા દુર્ગાષ્ટમી' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ દિવસે 9 નાના કળશ સ્થાપિત કરીને તેમાં દેવી દુર્ગાની 9 શક્તિઓનું આહ્વાન કરવામાં આવે છે. દુર્ગા પૂજા દરમિયાન 'સંધિ કાળ' ને સૌથી શુભ અને શક્તિશાળી સમય માનવામાં આવે છે. અષ્ટમી તિથિની અંતિમ 24 મિનિટ અને નવમી તિથિની શરૂઆતની પ્રથમ 24 મિનિટને ભેગી કરીને બનતા સમયગાળાને સંધિ કાળ કહેવાય છે. આ દરમિયાન કરવામાં આવતી 'સંધિ પૂજા' અને વિશેષ અનુષ્ઠાન સાધક માટે અત્યંત ફળદાયી સાબિત થાય છે.