Karva Chauth Puja Vidhi in Gujarati: ભારતીય સંસ્કૃતિમાં પરિણીત મહિલાઓ માટે કરવા ચોથનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. આ દિવસે મહિલાઓ પોતાના પતિના દીર્ઘાયુ, સારા સ્વાસ્થ્ય અને અખંડ સૌભાગ્ય માટે નિર્જળા વ્રત (પાણી પીધા વિના) રાખે છે. રાત્રે ચંદ્ર દર્શન કર્યા બાદ પતિના હાથે જળ ગ્રહણ કરીને વ્રત ખોલવાની પ્રાચીન પરંપરા છે. મહિલાઓ આખું વર્ષ આ તહેવારની આતુરતાથી રાહ જોતી હોય છે. સોળ શૃંગાર સજીને આ વ્રત પૂરા ઉત્સાહ અને હર્ષોલ્લાસથી ઉજવવામાં આવે છે. આવો જાણીએ વર્ષ 2026 માં કરવા ચોથની તારીખ, પૂજાનું શુભ મુહૂર્ત, પૂજા સામગ્રી અને પૂજાવિધિ વિશે સંપૂર્ણ માહિતી.
કરવા ચોથ 2026 તારીખ
વર્ષ 2026 માં કરવા ચોથનો પવિત્ર તહેવાર 29 ઓક્ટોબરના રોજ ઉજવવામાં આવશે. આ વર્ષે આ વ્રત ગુરુવારે આવે છે, જે તેને વધુ વિશેષ બનાવે છે. જ્યોતિષશાસ્ત્ર અનુસાર, બૃહસ્પતિ (ગુરુ) ગ્રહને વૈવાહિક જીવનમાં સુખ અને સૌભાગ્યનો કારક માનવામાં આવે છે. ગુજરાત, રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશ, ઉત્તર પ્રદેશ, દિલ્હી અને હરિયાણા સહિત સમગ્ર ઉત્તર ભારતમાં મહિલાઓ આ વ્રત અત્યંત શ્રદ્ધાપૂર્વક કરે છે.
કરવા ચોથ 2026 શુભ મુહૂર્ત અને ચંદ્ર દર્શનનો સમય
કરવા ચોથના દિવસે પૂજા અને ચંદ્ર દર્શનનું વિશેષ મહત્ત્વ હોય છે. 29 ઓક્ટોબર 2026 માટેના શુભ મુહૂર્ત નીચે મુજબ છે:
- પૂજાનું શુભ મુહૂર્ત: સાંજે 6:04 થી રાત્રે 7:20 સુધી (કુલ અવધિ 1 કલાક 16 મિનિટ)
- વ્રતનો સમય: સવારે 6:43 થી રાત્રે 8:52 સુધી (કુલ અવધિ 14 કલાક 9 મિનિટ)
- ચંદ્રોદયનો સમય (ચંદ્ર દર્શન): રાત્રે 8:52 વાગ્યે
કરવા ચોથની પૂજા વિધિ
કરવા ચોથની પૂજા યોગ્ય વિધિ-વિધાનથી કરવાથી વ્રતનું પૂર્ણ ફળ પ્રાપ્ત થાય છે. પૂજાની સાચી વિધિ નીચે પ્રમાણે છે:
- પૂજા સ્થાન પર દીવાલ પર કરવા ચોથનું પૂજા કેલેન્ડર લગાવો અથવા કરવા માતાની તસવીર સ્થાપિત કરો.
- સૌપ્રથમ કળશની સ્થાપના કરો. કળશમાં સિક્કો, સોપારી, હળદરની ગાંઠ અને થોડા અક્ષત (ચોખા) પધરાવો.
- કળશ પર આંબા કે અશોકના 5 થી 7 પાન મૂકી તેના પર કોઈ પાત્ર ઢાંકી દો અને ઉપર અક્ષત તથા ઘીનો દીવો રાખો.
- માટી અથવા તાંબાના એક કરવા (લોટા) માં જળ ભરીને રાખો. તેના છિદ્રમાં 4 સળીઓ લગાવો.
- કરવાની અંદર ચાંદીનો સિક્કો અથવા વીંટી અવશ્ય મૂકો. ત્યારબાદ તેને ઢાંકીને ઉપર મીઠાઈ રાખો. (આ જ કરવાથી રાત્રે ચંદ્રને અર્ઘ્ય આપવામાં આવે છે.)
- દાન આપવા માટે બીજો એક કરવો તૈયાર કરો (તમે ખાંડનો કરવો પણ લઈ શકો છો).
- આ કરવામાં ખીલ, બતાશા, મીઠાઈ વગેરે ભરો. જો તમે ઘરે એકલા પૂજા કરતા હોવ, તો એક કરવો પોતાના માટે અને બીજો માતા ગૌરી માટે રાખો.
- પૂજા સ્થાન પર ચાળણી અને ઘઉં ભરેલી વાટકી અવશ્ય રાખો.
- ધૂપ, દીપ, ચંદન, રોળી અને સિંદૂરથી વિધિપૂર્વક પૂજા કરો.
- હાથમાં અક્ષત રાખીને કરવા ચોથની વ્રત કથા વાંચો અથવા સાંભળો.
- માતા ગૌરીને સુહાગની સામગ્રી અર્પણ કરી ભોગ ધરાવો અને આરતી કરો.
- રાત્રે ચંદ્રોદય પછી એ જ કરવાથી ચંદ્રને અર્ઘ્ય આપો, ચાળણીમાંથી ચંદ્રના દર્શન કરો અને ત્યારબાદ પતિના દર્શન કરો.
- છેલ્લે, પતિના હાથે જળ ગ્રહણ કરી વ્રત પૂર્ણ કરો.
કરવા ચોથની પૂજા માટે કઈ સામગ્રીની જરૂર પડે છે?
કરવા માતાની તસવીર, ચાળણી, વ્રત કથાનું પુસ્તક, માટીનો કરવો (કળશ), દહીં, દેશી ઘી, ખાંડ, મધ, નારિયેળ, દીવો, ધૂપ, અગરબત્તી, મૌલી (નાડાછડી), અક્ષત, કંકુ, રોળી, ચંદન, ફૂલ, જળ ભરેલો કળશ, હળદર, મીઠાઈ, કાચું દૂધ અને પાન.
કરવા ચોથની થાળીમાં શું હોવું જોઈએ?
પૂજાની થાળીમાં કરવો, સિંદૂર, પાણીનો લોટો, ચાળણી, દીવો, માટીની 5 ડેલિયા, કાંસની સળીઓ અને મીઠાઈ સામેલ કરવી.
સરગી અને સોળ શૃંગારમાં કઈ વસ્તુઓનો સમાવેશ થાય છે?
સરગી સામગ્રી: સાસુ દ્વારા પોતાની વહુને આશીર્વાદ સ્વરૂપે આપવામાં આવતી 'સરગી' નું વ્રતમાં મોટું મહત્ત્વ છે. તેમાં તાજાં ફળ, હલવો અથવા ખીર, તૈયાર ભોજન, પાણી, સૂકો મેવો, મીઠાઈ તેમજ સુહાગની વસ્તુઓ (સિંદૂર, બંગડીઓ, બિછિયા, સાડી અને અન્ય પરંપરાગત સામાન) નો સમાવેશ થાય છે.
સોળ શૃંગાર લિસ્ટ: આ ખાસ દિવસે મહિલાઓ સોળ શૃંગાર કરે છે. જેમાં સિંદૂર, મહેંદી, મહાવર (અલતો), નેઇલ પોલિશ, બંગડી, ચુંદડી, બિંદી, કાંસકો, બિછિયા, મંગળસૂત્ર, માંગ ટીકો, નવા વસ્ત્રો તેમજ દક્ષિણાના પૈસા મુખ્ય છે.