Ekadashi Dates and Parana Time in October 2026: હિન્દુ ધર્મમાં એકાદશીના વ્રતનું વિશેષ ધાર્મિક મહત્વ રહેલું છે. વર્ષ 2026ના ઓક્ટોબર મહિનામાં બે મુખ્ય એકાદશી વ્રત મનાવવામાં આવશે, જેમાં અશ્વિન કૃષ્ણ પક્ષની 'ઈન્દિરા એકાદશી' અને અશ્વિન શુક્લ પક્ષની 'પાપાંકુશા એકાદશી'નો સમાવેશ થાય છે. આ બંને એકાદશીનું અલગ-અલગ ધાર્મિક મૂલ્ય છે. ઈન્દિરા એકાદશી પિતૃઓની કૃપા અને મોક્ષ પ્રાપ્તિ માટે કરવામાં આવે છે, જ્યારે પાપાંકુશા એકાદશી પાપોમાંથી મુક્તિ અને ભગવાન વિષ્ણુની આરાધના માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
ઈન્દિરા એકાદશી 2026 ક્યારે છે?
પંચાંગ અનુસાર, વર્ષ 2026માં ઈન્દિરા એકાદશીનું વ્રત 6 ઓક્ટોબર, મંગળવારના રોજ રાખવામાં આવશે. એકાદશી તિથિની શરૂઆત 6 ઓક્ટોબરના રોજ રાત્રે 02:07 વાગ્યે થશે અને 7 ઓક્ટોબરના રોજ રાત્રે 12:34 વાગ્યે તેનું સમાપન થશે. વ્રતના પારણા 7 ઓક્ટોબરે સવારે 06:33 થી 08:55 ની વચ્ચે કરી શકાશે. આ દિવસે દ્વાદશી તિથિ રાત્રે 11:16 વાગ્યે પૂર્ણ થશે.
ઈન્દિરા એકાદશી પર પૂજાના શુભ મુહૂર્ત કયા છે?
6 ઓક્ટોબરે ઈન્દિરા એકાદશીના દિવસે પૂજા માટે સર્વાર્થ સિદ્ધિ યોગ અને અભિજીત મુહૂર્ત જેવા શુભ યોગ બની રહ્યા છે. સર્વાર્થ સિદ્ધિ યોગ સવારે 06:17 વાગ્યાથી રાત્રે 10:17 વાગ્યા સુધી રહેશે, જ્યારે અભિજીત મુહૂર્ત બપોરે 12:04 વાગ્યાથી 12:51 વાગ્યા સુધી રહેશે. આ પવિત્ર સમયગાળા દરમિયાન ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા-અર્ચના કરવી ફળદાયી માનવામાં આવે છે.
પાપાંકુશા એકાદશી 2026 ક્યારે છે?
ઓક્ટોબર મહિનામાં બીજી એકાદશી 'પાપાંકુશા એકાદશી' આવશે, જે 22 ઓક્ટોબર 2026, ગુરુવારના રોજ મનાવવામાં આવશે. એકાદશી તિથિનો પ્રારંભ 21 ઓક્ટોબરના રોજ બપોરે 02:11 વાગ્યે થશે અને 22 ઓક્ટોબરના રોજ બપોરે 02:47 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. વ્રત ખોલવાનો એટલે કે પારણાનો સમય 23 ઓક્ટોબરે સવારે 06:40 થી 08:57 સુધીનો રહેશે. આ દિવસે દ્વાદશી તિથિ બપોરે 02:35 વાગ્યે પૂર્ણ થશે. આ વ્રત આત્મશુદ્ધિ અને સંયમનું પ્રતીક છે.
એકાદશીના દિવસે કયા ધાર્મિક કાર્યો કરવા જોઈએ?
એકાદશીના દિવસે સવારે વહેલા ઊઠીને સ્નાન કર્યા બાદ ભગવાન વિષ્ણુની વિધિ-વિધાનથી પૂજા કરવી જોઈએ. પૂજામાં પ્રભુને પીળા ફૂલ, ફળ અને ખાસ કરીને તુલસીના પાન અર્પણ કરવા જોઈએ. આ ઉપરાંત, વિષ્ણુ મંત્રનો જાપ, વિષ્ણુ સહસ્રનામ અથવા અન્ય સ્તોત્રોના પાઠ કરવાથી વિશેષ લાભ થાય છે. ભક્તો પોતાની ક્ષમતા અનુસાર ગરીબ અને જરૂરિયાતમંદ લોકોને અનાજ, વસ્ત્રો કે અન્ય જીવનજરૂરી વસ્તુઓનું દાન પણ કરી શકે છે.
એકાદશી વ્રત દરમિયાન કઈ બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખવું?
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, એકાદશીના વ્રત દરમિયાન ચોખા, ઘઉં અને અન્ય અનાજનું સેવન વર્જિત છે. વ્રત કરનાર વ્યક્તિ પોતાની અનુકૂળતા મુજબ ફળાહાર અથવા માન્ય વ્રતનો આહાર લઈ શકે છે. વ્રત દરમિયાન ભગવાન વિષ્ણુનું સ્મરણ કરવા ઉપરાંત મન, વચન તથા કર્મથી સાત્વિકતા અને સંયમ જાળવી રાખવા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવે છે.