Dussehra 2026 date: નવરાત્રિના સમાપન બાદ ઉજવાતો દશેરાનો તહેવાર અધર્મ પર ધર્મના વિજયનું પ્રતીક છે. જોકે, વર્ષ 2026માં વિજયાદશમીની તારીખને લઈને 20 અને 21 ઓક્ટોબર વચ્ચે મૂંઝવણ જોવા મળી રહી છે. પંચાંગ મુજબ દશમી તિથિ બંને દિવસ દરમિયાન રહેશે, પરંતુ તહેવારની ઉજવણી કયા દિવસે કરવી, રાવણ દહન ક્યારે કરવું અને શસ્ત્ર પૂજાનો શુભ સમય કયો છે? જાણો દશેરા 2026ની તારીખ, શુભ મુહૂર્ત અને આ પર્વનું ધાર્મિક મહત્ત્વ.
દશેરા 2026 ક્યારે છે? 20 કે 21 ઓક્ટોબર?
વૈદિક પંચાંગ અનુસાર, વર્ષ 2026માં વિજયાદશમી એટલે કે દશેરા 20 ઓક્ટોબર, મંગળવારના રોજ ઉજવવામાં આવશે. આસો સુદ દશમી તિથિ 20 ઓક્ટોબરના રોજ બપોરે 12:50 વાગ્યે શરૂ થશે અને 21 ઓક્ટોબરના રોજ બપોરે 2:11 વાગ્યે પૂર્ણ થશે. તિથિ બે દિવસ સુધી રહેતી હોવાથી તારીખ અંગે મૂંઝવણ ઊભી થઈ છે. જોકે, ગુજરાતમાં પ્રચલિત પંચાંગની ગણતરી અને વિજયાદશમીના પૂજા મુહૂર્તને ધ્યાનમાં રાખીને 20 ઓક્ટોબરે દશેરાની ઉજવણી કરવામાં આવશે.
દશેરા 2026: શસ્ત્ર પૂજાનું શુભ મુહૂર્ત
વિજયાદશમીના દિવસે શસ્ત્ર પૂજા, શમી પૂજા અને માતા અપારાજિતાની પૂજાનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, આ દિવસે વિજય મુહૂર્તમાં પૂજા કરવી શુભ માનવામાં આવે છે.
- દશમી તિથિનો પ્રારંભ 20 ઓક્ટોબર, બપોરે 12:50 વાગ્યે
- વિજય મુહૂર્ત: બપોરે 2:20થી 3:06 વાગ્યા સુધી
- અપરાહ્ન પૂજા મુહૂર્ત: બપોરે 1:34થી 3:52 વાગ્યા સુધી
- બ્રહ્મ મુહૂર્ત: સવારે 4:59થી 5:49 વાગ્યા સુધી
- દશમી તિથિ: 20 ઓક્ટોબર, બપોરે 12:50થી 21 ઓક્ટોબર, બપોરે 2:11 વાગ્યા સુધી
દશેરાના દિવસે રાવણ દહન ક્યારે કરવામાં આવશે?
દશેરાના દિવસે સાંજના સમયે રાવણ, કુંભકર્ણ અને મેઘનાદનાં પૂતળાંનું દહન કરવાની પરંપરા છે. આ કાર્યક્રમ દ્વારા અનિષ્ટ અને અહંકાર પર સત્ય તથા ધર્મના વિજયનો સંદેશ આપવામાં આવે છે. રાવણ દહન સામાન્ય રીતે સૂર્યાસ્ત પછી કરવામાં આવે છે. જોકે, રાવણ દહનનો ચોક્કસ સમય શહેર, સ્થાનિક રામલીલા સમિતિ અને આયોજકોના કાર્યક્રમ પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે. તેથી અમદાવાદ, સુરત, રાજકોટ, વડોદરા સહિતના શહેરોમાં સ્થાનિક આયોજકો દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા સમયની માહિતી મેળવવી યોગ્ય રહેશે.
દશેરાના દિવસે શું કરવું જોઈએ?
દશેરાનો તહેવાર માત્ર રાવણ દહન પૂરતો મર્યાદિત નથી. આ દિવસે અનેક ધાર્મિક પરંપરાઓનું પાલન કરવામાં આવે છે.
- શસ્ત્રો અને કામમાં ઉપયોગમાં લેવાતાં સાધનોની પૂજા કરવામાં આવે છે.
- લોકો પોતાનાં વાહનોની સાફસફાઈ કરીને પૂજા કરે છે.
- શમીના વૃક્ષની પૂજાનું ધાર્મિક મહત્ત્વ માનવામાં આવે છે.
- વેપારીઓ અને વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા લોકો પોતાની પરંપરા અનુસાર ચોપડા અને હિસાબનાં પુસ્તકોની પૂજા કરે છે.
- વિજયાદશમીને શુભ દિવસ માનવામાં આવતો હોવાથી ઘણા લોકો આ દિવસે નવા કાર્યની શરૂઆત કરે છે.
રવિ યોગમાં ઉજવાશે દશેરા 2026
ધાર્મિક પંચાંગમાં રવિ યોગને શુભ યોગોમાંનો એક માનવામાં આવે છે. જ્યોતિષીય માન્યતા અનુસાર, આ યોગમાં કરવામાં આવતાં શુભ કાર્યોનું વિશેષ મહત્ત્વ હોય છે. જોકે, રવિ યોગનો ચોક્કસ સમય જાણવા માટે સ્થાનિક પંચાંગ તપાસવું જરૂરી છે.
દશેરાનું ધાર્મિક મહત્ત્વ શું છે?
હિંદુ ધર્મમાં દશેરાને વિજયાદશમી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ તહેવાર સાથે ભગવાન શ્રીરામ અને રાવણના યુદ્ધની કથા જોડાયેલી છે. પૌરાણિક કથા અનુસાર, લંકાના રાજા રાવણે માતા સીતાનું હરણ કર્યું હતું. માતા સીતાને મુક્ત કરાવવા માટે ભગવાન શ્રીરામે વાનરસેના સાથે લંકા પર ચઢાઈ કરી હતી. લાંબા યુદ્ધ બાદ ભગવાન શ્રીરામે રાવણનો વધ કર્યો હતો. આ ઘટનાને અધર્મ પર ધર્મ અને અસત્ય પર સત્યના વિજય તરીકે યાદ કરવામાં આવે છે.
બીજી તરફ, નવરાત્રિ દરમિયાન માતા દુર્ગાએ મહિષાસુરનો વધ કર્યો હોવાની માન્યતા પણ વિજયાદશમીના ધાર્મિક મહત્ત્વ સાથે જોડાયેલી છે. આથી, દશેરાનો તહેવાર શક્તિ, સાહસ અને સદાચારનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.