Dhanteras 2026 Gujarati Calendar: પાંચ દિવસીય દીપોત્સવ એટલે કે દિવાળીના પાવન પર્વની શરૂઆત ધનતેરસથી થાય છે. દર વર્ષે આસો માસના કૃષ્ણ પક્ષની ત્રયોદશી તિથિએ ધનતેરસનો તહેવાર શ્રદ્ધા અને ઉલ્લાસભેર ઉજવવામાં આવે છે. આ ખાસ દિવસ દેવી લક્ષ્મી, આરોગ્યના દેવતા ભગવાન ધન્વંતરી અને ધનના દેવતા કુબેરજીની પૂજા માટે સમર્પિત છે. ધનતેરસનો તહેવાર ધન, સંપત્તિ અને સારા સ્વાસ્થ્યની કામના સાથે જોડાયેલો છે. આ દિવસે સોના-ચાંદી, નવા વાસણો અને અન્ય ધાતુઓની ખરીદી કરવાનો વિશેષ મહિમા છે. તો ચાલો વિગતવાર જાણીએ વર્ષ 2026 માં ધનતેરસની તારીખ, પૂજા માટેનો શુભ સમય અને સાચી પૂજા વિધિ.
ધનતેરસ 2026 તારીખ (Dhanteras 2026 Date)
ગુજરાતી કેલેન્ડર અનુસાર, આ વર્ષે આસો મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની ત્રયોદશી તિથિની શરૂઆત 6 નવેમ્બર 2026 ના રોજ સવારે 10:30 વાગ્યે થશે અને તેનું સમાપન 7 નવેમ્બરના રોજ સવારે 10:47 વાગ્યે થશે. તિથિના આધારે, આ વર્ષે ધનતેરસનો પવિત્ર તહેવાર 6 નવેમ્બર, શુક્રવારના રોજ મનાવવામાં આવશે.
ધનતેરસ 2026 શુભ મુહૂર્ત (Dhanteras 2026 Shubh Muhurat)
ધનતેરસના દિવસે ભગવાન ધન્વંતરી અને દેવી લક્ષ્મીની પૂજા માટે સાંજના સમયે પ્રદોષ કાળને સૌથી શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. પૂજા માટેના વિવિધ મુહૂર્ત નીચે મુજબ રહેશે:
- મુખ્ય પૂજા મુહૂર્ત: સાંજે 06:30 થી રાત્રે 08:28 સુધી (કુલ સમયગાળો 1 કલાક 58 મિનિટ)
- પ્રદોષ કાળ: સાંજે 05:59 થી 08:33 સુધી
- વૃષભ કાળ (પૂજા માટે સર્વશ્રેષ્ઠ): સાંજે 06:30 થી 08:28 સુધી
- બ્રહ્મ મુહૂર્ત: સવારે 05:05 થી 05:56 સુધી
- પ્રાતઃ સંધ્યા: સવારે 05:31 થી 06:47 સુધી
- અભિજીત મુહૂર્ત: બપોરે 12:01 થી 12:45 સુધી
- વિજય મુહૂર્ત: બપોરે 02:15 થી 03:00 સુધી
- ગોધૂળી મુહૂર્ત: સાંજે 05:59 થી 06:25 સુધી
- સાયાહ્ન સંધ્યા: સાંજે 05:59 થી 07:16 સુધી
- અમૃત કાળ: રાત્રે 10:31 થી 7 નવેમ્બરના રોજ મધ્યરાત્રિ 12:10 સુધી
- નિશિતા મુહૂર્ત: રાત્રે 11:58 થી 7 નવેમ્બરના રોજ મધ્યરાત્રિ 12:49 સુધી
ધનતેરસનું મહત્વ
પૌરાણિક શાસ્ત્રો અનુસાર, સમુદ્ર મંથન દરમિયાન ભગવાન ધન્વંતરી હાથમાં અમૃતનો કળશ લઈને પ્રગટ થયા હતા. તેમને આયુર્વેદના જનક ગણવામાં આવે છે. માન્યતા છે કે ધનતેરસના દિવસે ભગવાન ધન્વંતરીની આરાધના કરવાથી શારીરિક અને માનસિક બીમારીઓમાંથી મુક્તિ મળે છે. આ ઉપરાંત, આ દિવસે દેવી લક્ષ્મી અને કુબેર દેવતાની પૂજા કરવાથી આર્થિક સમસ્યાઓનો અંત આવે છે અને પરિવારમાં સુખ-શાંતિ તેમજ સમૃદ્ધિ જળવાઈ રહે છે.
ધનતેરસ પૂજાવિધિ
- ધનતેરસના દિવસે સવારે વહેલા ઉઠીને સ્નાન કર્યા બાદ સ્વચ્છ વસ્ત્રો ધારણ કરો.
- આખા ઘરની અને ખાસ કરીને પૂજાઘરની સારી રીતે સફાઈ કરો અને ત્યારબાદ સૂર્યદેવને જળ અર્પણ કરો.
- એક સ્વચ્છ લાકડાની પાટલી (ચોકી) પર દેવી લક્ષ્મી, ભગવાન ધન્વંતરી અને કુબેરજીની મૂર્તિ અથવા તસવીર સ્થાપિત કરો.
- ઘી અથવા તેલનો દીવો પ્રગટાવીને દેવી-દેવતાઓને ચંદનનું તિલક કરો અને વિધિપૂર્વક આરતી કરો.
- પૂજાની શરૂઆતમાં સર્વપ્રથમ ભગવાન ગણેશની આરાધના કરો. ત્યારબાદ ધનના દેવતા કુબેરજીના મંત્ર 'ओम ह्रीं कुबेराय नमः' (ઓમ હ્રીં કુબેરાય નમઃ) નો 108 વાર જાપ કરો અને ધન્વંતરી સ્તોત્રનો પાઠ કરો.
- પૂજાના અંતમાં મીઠાઈ, ફળ અને અન્ય નૈવેદ્યનો ભોગ ધરાવીને પોતાની શ્રદ્ધા અનુસાર જરૂરિયાતમંદોને દાન કરો.
ધનતેરસના દિવસે કઈ વસ્તુઓની ખરીદી કરવી શુભ છે?
ધનતેરસના પાવન અવસરે સોનું, ચાંદી, પિત્તળ અને સ્ટીલના વાસણો ખરીદવા અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે. આ ધાતુઓ ઉપરાંત, આ દિવસે નવી સાવરણી (ઝાડૂ) ખરીદવી પણ શુભ અને લક્ષ્મીનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.