Anant Chaturdashi 2026 Date and Time: સનાતન ધર્મમાં અનંત ચતુર્દશીના પર્વનું વિશેષ ધાર્મિક મહત્વ રહેલું છે. ભાદરવા માસના શુક્લ પક્ષની ચતુર્દશી તિથિ ભગવાન શ્રીહરિ વિષ્ણુને સમર્પિત છે, સાથે જ તે દેશભરમાં ધામધૂમથી ઉજવાતા 10 દિવસીય ગણેશ ઉત્સવના ભવ્ય સમાપનનું પણ પ્રતીક છે. વર્ષ 2026 માં અનંત ચતુર્દશી ક્યારે ઉજવાશે, પૂજા વિધિ કેવી રીતે કરવી અને ગણેશ વિસર્જન માટે કયો સમય શ્રેષ્ઠ રહેશે, તે અંગેની સંપૂર્ણ જાણકારી આ લેખમાં જાણો.
અનંત ચતુર્દશી 2026 ક્યારે ઉજવાશે અને પૂજાનો શુભ સમય શું છે?
હિન્દુ પંચાંગ અનુસાર, ભાદરવા સુદ ચતુર્દશી તિથિનો પ્રારંભ 24 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ રાત્રે 11:18 વાગ્યે થશે અને તેની સમાપ્તિ 25 સપ્ટેમ્બરના રોજ રાત્રે 11:06 વાગ્યે થશે. શાસ્ત્રોક્ત ઉદયાતિથિના નિયમ મુજબ, અનંત ચતુર્દશીનો તહેવાર 25 સપ્ટેમ્બર 2026, શુક્રવારના રોજ ઉજવવામાં આવશે. ભક્તો માટે આનંદના સમાચાર એ છે કે પૂજા માટેનો શુભ સમયગાળો ઘણો લાંબો છે. અનંત ચતુર્દશીના દિવસે પૂજા મુહૂર્ત સવારે 06:28 થી શરૂ થઈને રાત્રે 11:06 સુધી રહેશે. એટલે કે, ભક્તોને પૂજા-અર્ચના માટે કુલ 16 કલાક અને 38 મિનિટનો સમય મળશે.
અનંત ચતુર્દશીનું ધાર્મિક મહત્વ અને અનંત સૂત્ર શું છે?
અનંત સ્વરૂપમાં ભગવાન વિષ્ણુની ઉપાસના માટે આ દિવસ સૌથી મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુની સાથે માતા યમુના અને શેષનાગની પૂજા કરવામાં આવે છે. પૂજા બાદ હાથ પર 'અનંત સૂત્ર' બાંધવાની વિશેષ પરંપરા છે. આ સૂત્રમાં 14 ગાંઠો હોય છે, જે 14 લોકનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. માન્યતા અનુસાર આ પવિત્ર સૂત્રમાં ભગવાન વિષ્ણુનો વાસ હોય છે અને આ દિવસે ઉપવાસ રાખવાથી જીવનના તમામ કષ્ટો દૂર થાય છે.
ભગવાન વિષ્ણુ અને ગણેશજીની પૂજા વિધિ કેવી રીતે કરવી?
- સવારે વહેલા ઊઠી, સ્નાન કરી સ્વચ્છ વસ્ત્રો ધારણ કરી વ્રતનો સંકલ્પ લેવો.
- બાજોઠ કે વેદી પર ભગવાન વિષ્ણુની મૂર્તિ અથવા તસવીર સ્થાપિત કરવી અને કળશ સ્થાપન કરવું.
- ભગવાનને પીળા ફૂલ, ચંદન, અક્ષત, ધૂપ અને દીવો અર્પણ કરી ષોડશોપચાર પૂજા કરવી.
- વિસર્જન કરતા પહેલા ગણપતિ બાપ્પાની વિધિવત આરતી કરવી અને ત્યારબાદ મૂર્તિનું પવિત્ર જળમાં વિસર્જન કરવું.
પૂજા દરમિયાન નીચેના પવિત્ર મંત્રોનો જાપ ફળદાયી માનવામાં આવે છે:
शांताकारम भुजङ्गशयनम पद्मनाभं सुरेशम। विश्वाधारं गगनसद्र्श्यं मेघवर्णम शुभांगम।
लक्ष्मी कान्तं कमल नयनम योगिभिर्ध्यान नग्म्य्म। वन्दे विष्णुम भवभयहरं सर्व लोकेकनाथम।
दन्ताभये चक्रवरौ दधानं, कराग्रगं स्वर्णघटं त्रिनेत्रम्। धृताब्जयालिङ्गितमाब्धि पुत्र्या-लक्ष्मी गणेशं कनकाभमीडे॥
ॐ वक्रतुण्ड महाकाय सूर्यकोटि समप्रभ। निर्विघ्नं कुरु मे देव सर्वकार्येषु सर्वदा॥
ॐ नमो ह्रीं श्रीं क्रीं श्रीं क्लीं क्लीं श्रीं लक्ष्मी मम गृहे धनं देही चिन्तां दूरं करोति स्वाहा ॥
25 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ ગણેશ વિસર્જનના શુભ મુહૂર્ત કયા છે?
ભાદરવા સુદ ચોથથી શરૂ થયેલો ગણેશ મહોત્સવ ચતુર્દશીના દિવસે પૂર્ણ થાય છે. આ દિવસે ભક્તો ભારે હૈયે વિઘ્નહર્તા ગણેશજીને વિદાય આપે છે. 25 સપ્ટેમ્બર 2026, શુક્રવારના રોજ ગણેશ વિસર્જન માટેના શુભ ચોઘડિયા નીચે મુજબ છે:
- સવારનું મુહૂર્ત (ચર, લાભ, અમૃત): સવારે 06:28 થી 11:00 વાગ્યા સુધી
- બપોરનું મુહૂર્ત (શુભ): બપોરે 12:30 થી 02:01 વાગ્યા સુધી
- સાંજનું મુહૂર્ત (ચર): સાંજે 05:02 થી 06:32 વાગ્યા સુધી
- રાત્રિ મુહૂર્ત (લાભ): રાત્રે 09:31 થી 11:01 વાગ્યા સુધી
- મોડી રાત્રિ મુહૂર્ત (શુભ, અમૃત, ચર): રાત્રે 12:30 થી વહેલી સવારે 04:59 વાગ્યા સુધી (26 સપ્ટેમ્બર)