હર્પીસ એ વાયરસથી થતો ચેપ છે જે ત્વચા પર ફોલ્લા અને ચાંદાનું કારણ બની શકે છે. તે બે પ્રકારના હોય છે - HSV-1 અને HSV-2. એકવાર આ ચેપ શરીરમાં પ્રવેશ કરે છે
આ રોગ જીવનભર રહી શકે છે, ચાલો ડૉ. સુગીતા મુત્રેજા પાસેથી તેના કારણો અને લક્ષણોના નિવારણ વિશે જાણીએ.
HSV-1 સામાન્ય રીતે મોં અથવા ચહેરાના સંપર્ક દ્વારા ફેલાય છે, જેમ કે ચુંબન કરવાથી અથવા ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિ સાથે વાસણો શેર કરવાથી. બીજી બાજુ, HSV-2 મુખ્યત્વે જાતીય સંબંધો દ્વારા ફેલાય છે.
ચેપ લાગ્યાના થોડા દિવસો પછી, ત્વચા પર નાના ફોલ્લા બનવા લાગે છે, જેના કારણે બળતરા અને ખંજવાળ આવે છે, જેનાથી તાવ, થાક અને લસિકા ગાંઠોમાં સોજો પણ આવી શકે છે.
જે લોકો અસુરક્ષિત જાતીય સુખ માણે છે, એક કરતા વધુ લોકો સાથે જાતીય સંબંધ ધરાવે છે, અથવા જેમની રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડી ગઈ છે તેમને વધુ જોખમ રહે છે.
ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિ સાથે સીધો સંપર્ક ટાળો, ટુવાલ, લિપ બામ અથવા ખાદ્ય પદાર્થો કોઈની સાથે શેર કરવાનું ટાળો. જાતીય સંબંધ બનાવતી વખતે સલામતીનું ધ્યાન રાખો.
હર્પીસનો કોઈ કાયમી ઈલાજ નથી, પરંતુ કેટલીક દવાઓ અને ઘરેલું ઉપચાર તેના લક્ષણો ઘટાડી શકે છે.
એલોવેરા જેલ લગાવવાથી ઘા ઝડપથી રૂઝાય છે અને બળતરા ઓછી થાય છે. કોર્નસ્ટાર્ચ પાવડર ફોલ્લાઓના સોજાને ઘટાડે છે.
રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવા માટે, સ્વસ્થ આહાર લો, પૂરતી ઊંઘ લો અને તણાવ ઓછો કરો. ચેપ વધુ ન ફેલાય તે માટે સ્વચ્છતાનું ધ્યાન રાખો.
જો હર્પીસના લક્ષણો વારંવાર દેખાય, તો ડૉક્ટરની સલાહ લો. વહેલી સારવારથી દુખાવો ઓછો થાય છે અને ચેપની અસર નિયંત્રિત રહે છે.
સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત વધુ માહિતી માટે ગુજરાતી જાગરણ વાંચતા રહો.