ચેન્નાઈમાં આવેલ અરીનગર અન્ના ઝૂલોજિકલ પાર્ક ભારતનું સૌથી મોટું પ્રાણી સંગ્રહાલય છે. આ પ્રાણી સંગ્રહાલય લગભગ 1300 એકરમાં ફેલાયેલું છે અને અહીં પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓની 1500 થી વધુ પ્રજાતિઓ છે. આ સાથે આ પ્રાણી સંગ્રહાલયમાં 2553 પ્રજાતિના વૃક્ષો અને છોડ છે.
દેશની રાજધાની દિલ્હીના જૂના કિલ્લા પાસે આવેલું આ પ્રાણી સંગ્રહાલય માત્ર ભારતમાં જ નહીં પરંતુ એશિયાના સૌથી મોટા પ્રાણી સંગ્રહાલયોમાંનું એક છે. 1959માં શ્રીલંકાના ડિઝાઇનર્સ મેજર વેઇનમેન અને પશ્ચિમ જર્મનીના કાર્લ હેગેલબેક દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રાણી સંગ્રહાલય 214 એકરમાં ફેલાયેલું છે, તેમાં પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓની 22000 પ્રજાતિઓ અને 200 પ્રકારના વૃક્ષો છે. આ પ્રાણી સંગ્રહાલયમાં એક પુસ્તકાલય પણ છે જ્યાં પ્રવાસીઓ વૃક્ષો, છોડ અને પ્રાણીઓ વિશે માહિતી મેળવી શકે છે.
કર્ણાટકના મૈસુરમાં આવેલ પ્રાણી સંગ્રહાલય વિશ્વના સૌથી જૂના પ્રાણી સંગ્રહાલયોમાંનું એક છે. આ પ્રાણી સંગ્રહાલય 1892માં શાહી આશ્રય હેઠળ બનાવવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રાણી સંગ્રહાલયમાં 40 થી વધુ દેશોમાંથી લાવવામાં આવેલા પ્રાણીઓ જેવા કે હાથી, સફેદ મોર, હિપ્પોપોટેમસ, ગેંડા અને ગોરીલા ઉપરાંત ભારત અને વિદેશના પ્રાણીઓની ઘણી પ્રજાતિઓ જોઈ શકાય છે. આ ઉપરાંત અહીં ભારતીય અને વિદેશી વૃક્ષોની 85 થી વધુ પ્રજાતિઓ છે. આ પ્રાણી સંગ્રહાલયમાં કરંજી તળાવ પણ છે જેની મુલાકાત દર વર્ષે મોટી સંખ્યામાં સ્થળાંતર કરનારા પક્ષીઓ આ
હૈદરાબાદ, આંધ્રપ્રદેશમાં આવેલું પ્રાણી સંગ્રહાલય ભારતના સૌથી મોટા પ્રાણી સંગ્રહાલયોમાંનું એક છે. આ પ્રાણી સંગ્રહાલય નેહરુ જીઓલોજિકલ પાર્ક તરીકે પણ ઓળખાય છે. આ પ્રાણી સંગ્રહાલય માત્ર દેશમાં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વમાં પ્રખ્યાત છે. આ પ્રાણી સંગ્રહાલય 380 એકરમાં ફેલાયેલું છે અને તેમાં એક તળાવ પણ છે. આ પ્રાણી સંગ્રહાલયની સ્થાપના 1963માં કરવામાં આવી હતી. આહી હૈદરાબાદના સિંહોની દુર્લભ પ્રજાતિઓ સિવાય અન્ય ઘણા દેશોમાંથી લાવવામાં આવેલા પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓને રાખવામાં આવ્યા છે. પ્રવાસીઓ પોતાના વાહનમાં પણ આ
દક્ષિણ ભારતમાં આવેલ કેરળનું ત્રિવેન્દ્રમ પ્રાણીસંગ્રહાલય દેશના સૌથી મોટા અને લોકપ્રિય પ્રાણીસંગ્રહાલયોમાંનું એક છે. આ પ્રાણી સંગ્રહાલય 1857 માં બનાવેલ દેશનું બીજું સૌથી જૂનું પ્રાણી સંગ્રહાલય છે. તે 55 એકરમાં ફેલાયેલું છે. આ ઝૂમાં આફ્રિકન મૂળના સિંહો, મેન્ડ્રીલ વાંદરાઓ અને વિદેશી પક્ષીઓ ઉપરાત અહીં ભારતીય અને વિદેશી પ્રાણીઓ, પક્ષીઓ અને છોડનો સંગ્રહ છે. આ પ્રાણી સંગ્રહાલયમાં નીલગીરી લંગુર, ભારતીય ગેંડા, એશિયાટિક સિંહ અને રોયલ બંગાળ વાઘ જોવા મળે છે.
આસામના ગુવાહાટીમાં આવેલ ઝૂ પાર્ક દેશના સૌથી મોટા ઝૂ પાર્કમાંનું એક છે. અંદાજે 1.75 કિલોમીટરમાં ફેલાયેલા આ પ્રાણી સંગ્રહાલયની સ્થાપના 1957માં કરવામાં આવી હતી. આ પ્રાણી સંગ્રહાલયમાં રોયલ બંગાળ વાઘ, એશિયાટિક સિંહ, હિમાલયન બ્લેક બેર, ભારતીય ગેંડા ઉપરાંત અનેક દેશી અને વિદેશી પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓ છે. આ ઉપરાંત આ પ્રાણી સંગ્રહાલયમાં લુપ્તપ્રાય અને વિશ્વનું સૌથી નાનું જંગલી ડુક્કર, પિગ્મી હોગનું પણ સંરક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે.
ઓડિશાના ભુવનેશ્વરમાં આવેલું નંદનકનન ઝૂ દેશના સૌથી મોટા પ્રાણી સંગ્રહાલયમાંનું એક છે. આ પ્રાણી સંગ્રહાલય 400 હેક્ટરમાં ફેલાયેલું છે જેને 1979માં સામાન્ય લોકો માટે ખોલવામાં આવ્યું હતું. પ્રાણી સંગ્રહાલય હોવા ઉપરાંત તે બોટનિકલ ગાર્ડન પણ છે. આ પ્રાણી સંગ્રહાલયમાં લગભગ 126 પ્રજાતિના પ્રાણીઓ છે. આ સિવાય અહીં અનેક પ્રકારના જંગલી પ્રાણીઓ અને દુર્લભ વૃક્ષો અને છોડ જોઈ શકાય છે.