Flight Ticket Rules 2026: અચાનક કોઈ ઈમરજન્સી આવી જાય અને ફ્લાઈટનું ટિકિટ બુક કરવું પડે, તો આકાશને સ્પર્શતા ભાવ જોઈને અવારનવાર મુસાફરોના પરસેવો છૂટી જતો હોય છે. જો કે, હવે વિમાન કંપનીઓની આ મનમાની પર કાયમી બ્રેક લાગવા જઈ રહી છે. મુસાફરોને એક મોટી રાહત આપતા કેન્દ્ર સરકારે 'ઈન્ડિયન એરક્રાફ્ટ રુલ્સ, 2026' (Indian Aircraft Rules, 2026)ને અધિકૃત રીતે સૂચિત કરી દીધા છે. આ નવા પગલાનો સીધો ઉદ્દેશ્ય એ છે કે જરૂરિયાત અને સંકટના સમયમાં એરલાઈન્સ મનસ્વી ભાડું વસૂલીને મુસાફરોના ખિસ્સા ખાલી ન કરી શકે.
સંકટના સમયમાં સરકારના હાથમાં હશે કમાન
અગાઉ એવું જોવા મળતું હતું કે કોઈપણ આપત્તિ કે કટોકટીની સ્થિતિમાં વિમાન કંપનીઓ રાતોરાત ટિકિટના ભાવ આસમાને પહોંચાડી દેતી હતી. નવા નિયમ 192 હેઠળ સરકારને આ વિશેષ શક્તિ આપવામાં આવી છે કે તે આવા અસાધારણ સંજોગોમાં જનતાના બચાવમાં સીધો હસ્તક્ષેપ કરી શકે છે. જરૂર પડ્યે સરકાર એરલાઈન્સને લેખિત આદેશ જારી કરી શકે છે, જેનાથી એક નિશ્ચિત સમયમર્યાદા સુધી ફ્લાઈટના ભાડાને નિયંત્રિત રાખી શકાશે.
દરેક ખર્ચની મળશે પારદર્શક માહિતી
હવે ટિકિટ બુકિંગ દરમિયાન મુસાફરો પાસેથી કોઈ પણ પ્રકારના છુપા કે હિડન ચાર્જિસ (Hidden Charges) વસૂલી શકાશે નહીં. તમામ એરલાઈન્સ માટે તે અનિવાર્ય કરી દેવામાં આવ્યું છે કે તેઓ પોતાની વેબસાઈટ કે એપ પર કુલ ભાડાનું પૂરું બ્રેકઅપ (Breakup) આપે. જેમાં બેઝ ફેર, સરકારી ટેક્સ, કંપનીની સર્વિસ ફી, કેન્સલેશન ચાર્જ અને રિફંડની શરતોને બિલકુલ અલગ-અલગ અને સ્પષ્ટ રૂપે દર્શાવવાની રહેશે.
DGCAને આપવો પડશે પૂરો હિસાબ
એ વાત સાચી છે કે એરલાઈન્સ પોતાની ઓપરેટિંગ કોસ્ટ અને અન્ય પેરામીટર્સના આધારે ટિકિટનું મૂલ્ય અગાઉની જેમ પોતે જ નક્કી કરશે, પરંતુ હવે તેમને આ સમગ્ર પ્રક્રિયાનો હિસાબ નાગરિક ઉડ્ડયન મહાનિદેશાલય (DGCA)ને સોંપવો પડશે. ડીજીસીએ સતત આ વાત પર નજર રાખશે કે કંપનીઓએ પોતાની ટિકિટોના ભાવ કયા આધારે નક્કી કર્યા છે, જેથી ગ્રાહકો સાથે કોઈપણ પ્રકારનું શોષણ ન થાય.
વર્ષ 1994 પછીનો સૌથી મોટો ફેરફાર
વર્ષ 1994માં સરકારે ભાડા નક્કી કરવાની પોતાની વ્યવસ્થા ખતમ કરી દીધી હતી, જે પછી એરલાઈન્સ બજારની માંગ અને બુકિંગના સમયના હિસાબે ભાવ નક્કી કરવા લાગી હતી. આ પહેલા લાગુ 'એરક્રાફ્ટ રૂલ્સ, 1937'ના નિયમ 135(4) હેઠળ ડીજીસીએ બજારમાં એકાધિકાર કે ખૂબ વધારે કિંમતો પર લગામ લગાવવા માટે નિર્દેશ આપતું હતું. હવે 2026ના નવા નિયમોમાં તે જૂના ધોરણોનો અલગથી ઉલ્લેખ નથી, પરંતુ 'અસાધારણ પરિસ્થિતિઓમાં' સામાન્ય લોકોના ફાયદા માટે સીધા સરકારી હસ્તક્ષેપનો અધિકાર નક્કી કરવામાં આવ્યો છે.