કલશ સ્થાપના કરતી વખતે શ્રીફળ કઈ દિશામાં રાખવું? જાણો પૂજાની સાચી રીત અને નિયમો

Kalash Sthapana Vidhi: અત્યારે ધનતેરસ, દિવાળી, બેસતા વર્ષ અને લાભ પાંચમ જેવા તહેવારો આવી રહ્યા છે. આ શુભ પ્રસંગોએ ઘરમાં દેવી-દેવતાઓની પૂજા, મૂર્તિ સ્થાપના અને નવા કાર્યની શરૂઆત કરવામાં આવે છે. પૂજા દરમિયાન કલશ સ્થાપિત કરવાની પણ પરંપરા છે. પરંતુ કલશમાં શું ભરવું, તેની ઉપર શ્રીફળ કેવી રીતે રાખવું અને પૂજાના સ્થાન પર કલશ કઈ રીતે ગોઠવવો તે અંગે ઘણીવાર મૂંઝવણ રહે છે. તો જાણો કોઈપણ પૂજા કે શુભ પ્રસંગે કલશ સ્થાપિત કરવાની સાચી રીત અને શ્રીફળ રાખતી વખતે કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ.

પૂજા દરમિયાન કલશ સ્થાપિત કરવાની સાચી રીત

કલશને સ્વચ્છ કરીને શુદ્ધ પાણી ભરો

કલશ સ્થાપિત કરતાં પહેલાં તેને સ્વચ્છ પાણીથી સાફ કરો. ત્યારબાદ તેમાં શુદ્ધ પાણી અથવા ગંગાજળ ભરો. ધાર્મિક પરંપરા અનુસાર કલશમાં સોપારી, સિક્કો અને અક્ષત એટલે કે આખા ચોખા નાખી શકાય છે. કેટલીક પૂજામાં હળદર અને અન્ય પૂજાની સામગ્રી પણ ઉમેરવામાં આવે છે.

કલશના મુખ પર આંબાનાં પાન ગોઠવો

કલશના મુખ પર પાંચ કે નવ આંબાનાં અથવા આસોપાલવના પાન ગોઠવવાની પરંપરા છે. પાનને એવી રીતે ગોઠવો કે તેનો થોડો ભાગ કલશની બહાર રહે. ત્યારબાદ તેની ઉપર શ્રીફળ સ્થાપિત કરવામાં આવે છે.

કલશ પર શ્રીફળ રાખવાની સાચી રીત

કલશ પર શ્રીફળ રાખતી વખતે તેને લાલ અથવા પીળા કપડામાં લપેટી શકાય છે. ત્યારબાદ શ્રીફળ પર નાડાછડી બાંધીને કલશના મુખ પર સ્થિર રીતે રાખો. સામાન્ય રીતે શ્રીફળની અણીવાળી બાજુ ઉપર રાખવાની પરંપરા છે. શ્રીફળ એવી રીતે રાખવું જોઈએ કે તે કલશ પરથી પડી ન જાય. શ્રીફળની દિશા અને સ્થાપનાની રીત અલગ-અલગ પૂજા પરંપરા પ્રમાણે બદલાઈ શકે છે.

પૂજાના સ્થાન પર કલશ ગોઠવો

કલશને પૂજાના સ્થાન પર સ્વચ્છ અને સ્થિર જગ્યાએ રાખો. જો ભગવાનની મૂર્તિ સ્થાપિત કરવામાં આવી હોય, તો કલશને મૂર્તિની નજીક પરંપરા અનુસાર ગોઠવી શકાય છે. કલશ અને મૂર્તિ વચ્ચે પૂરતી જગ્યા રાખો, જેથી પૂજા કરતી વખતે ફૂલ, દીવો અને અન્ય સામગ્રી સરળતાથી અર્પણ કરી શકાય.

કલશ સ્થાપિત કર્યા પછી પૂજા કરો

કલશ સ્થાપિત કર્યા પછી દેવી-દેવતાઓનું આવાહન કરીને પૂજા કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ ફૂલ, અક્ષત, ધૂપ, દીવો અને પ્રસાદ અર્પણ કરો. પૂજા દરમિયાન ભગવાનને મંત્રોચ્ચાર સાથે પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે. પરિવારની પરંપરા અનુસાર આરતી કરીને પૂજા પૂર્ણ કરવામાં આવે છે.

પૂજા પૂર્ણ થયા પછી કલશનું પાણી શું કરવું?

પૂજા પૂર્ણ થયા પછી કલશમાં રહેલા પાણીનો ઉપયોગ પરિવારની ધાર્મિક પરંપરા અનુસાર કરવામાં આવે છે. કેટલીક પરંપરામાં આ પાણી ઘરમાં છાંટવામાં આવે છે, જ્યારે કેટલીક પરંપરામાં તુલસી અથવા છોડના મૂળમાં અર્પણ કરવામાં આવે છે. કલશ પર રાખેલા શ્રીફળને પણ પૂજા પૂર્ણ થયા પછી પ્રસાદ તરીકે ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે અથવા પરિવારની પરંપરા અનુસાર રાખવામાં આવે છે.