rajasthan diwali 400 year old bull race: દિવાળી એટલે દીવાઓ, રોશની અને ખુશીઓનો તહેવાર. જોકે, દેશના અલગ-અલગ ભાગોમાં આ પર્વની ઉજવણી કરવાની પરંપરાઓ પણ અલગ છે. રાજસ્થાનના એક ગામમાં દિવાળી દરમિયાન એવી અનોખી પરંપરા નિભાવવામાં આવે છે, જે જાણીને તમે પણ ચોંકી જશો. અહીં ગોવર્ધન પૂજાના દિવસે ભડકેલા બળદોની પાછળ યુવાનો જીવના જોખમે દોડે છે. આ દરમિયાન બળદોના શિંગડા પર બાંધેલા નારિયેળ અને રોકડ રૂપિયા મેળવવા માટે યુવાનો વચ્ચે હોડ લાગે છે.
પાલી જિલ્લાના કાનૂજા ગામની વિશેષ દિવાળીની ઉજવણી
રાજસ્થાનના પાલી જિલ્લાના કાનૂજા ગામમાં દિવાળીના તહેવાર દરમિયાન આ અનોખી પરંપરા જોવા મળે છે. અહીં ગોવર્ધન પૂજાના દિવસે બળદોની દોડનું આયોજન કરવામાં આવે છે. આ પરંપરા સામાન્ય દિવાળી ઉજવણીથી તદ્દન અલગ છે. ગામના લોકો માટે આ માત્ર રમત નથી, પરંતુ વર્ષોથી ચાલી આવતી એક પરંપરાનો ભાગ છે. આ પ્રસંગે ગામના લોકો મોટી સંખ્યામાં એકઠા થાય છે અને સમગ્ર વાતાવરણ ઉત્સવમય બની જાય છે.
ગોવર્ધન પૂજાના દિવસે સવારથી જ શરૂ થાય છે તૈયારીઓ
ગોવર્ધન પૂજાના દિવસે સવારે 7 વાગ્યાથી જ કાનૂજા ગામની મુખ્ય ચોકમાં લોકો એકઠા થવા લાગે છે. પશુપાલકો પોતાના બળદો ઉપરાંત ગામમાં રખડતા બળદોને પણ અહીં લાવે છે. ત્યારબાદ બળદોને શણગારવાની તૈયારીઓ શરૂ થાય છે. તેમના શરીર પર મહેંદી અને લાલ રંગ લગાવીને તેમને સુંદર રીતે સજાવવામાં આવે છે.
બળદોના શિંગડા પર બાંધવામાં આવે છે નારિયેળ અને રોકડ રૂપિયા
આ પરંપરાની સૌથી ખાસ વાત બળદોના શિંગડા પર બાંધવામાં આવતી ઇનામની પોટલી છે. લાલ અને કેસરી રંગના કપડામાં નારિયેળ, રોકડ રૂપિયા અને મીઠાઈ મૂકીને પોટલી તૈયાર કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ તેને બળદોના શિંગડા પર મજબૂત રીતે બાંધી દેવામાં આવે છે. આ પોટલી મેળવવા માટે જ યુવાનો વચ્ચે હરીફાઈ થાય છે.
ફટાકડાના અવાજથી ભડકે છે બળદ, પાછળ દોડે છે યુવાનો
બળદોના શિંગડા પર ઇનામની પોટલી બાંધ્યા બાદ ગામના રસ્તા પર ફટાકડા ફોડવામાં આવે છે. ફટાકડાના અવાજથી બળદો ભડકીને દોડવા લાગે છે. આ સમયે યુવાનો પણ તેમની પાછળ દોડે છે અને દોડતા બળદોના શિંગડા પરથી ઇનામની પોટલી ઉતારવાનો પ્રયાસ કરે છે. આ આખી રમત ખૂબ જ જોખમી હોય છે. સ્થાનિક માહિતી અનુસાર, આ દરમિયાન દર વર્ષે અનેક યુવાનોને ઈજા પણ પહોંચે છે.
400 વર્ષ જૂની પરંપરા આજે પણ છે ચાલુ
ગામના વડીલો અને સ્થાનિક લોકોના જણાવ્યા અનુસાર, કાનૂજા ગામમાં આ પરંપરા લગભગ 400 વર્ષથી ચાલી આવે છે. જોકે, તેનું સંગઠિત આયોજન છેલ્લા 60 વર્ષથી વધુ સમયથી સતત કરવામાં આવી રહ્યું છે. બળદોની દોડમાં જોખમ હોવાથી મહિલાઓ, યુવતીઓ અને વડીલો ઘરની છત પરથી આ અનોખો નજારો નિહાળે છે.