Defence News: ભારતીય નૌકાદળની લડાયક ક્ષમતા અને આધુનિકીકરણની દિશામાં 29 ઓક્ટોબરના રોજ એક નવો ઐતિહાસિક અધ્યાય ઉમેરાયો છે. ફ્રાન્સ નિર્મિત અત્યાધુનિક લડાકુ વિમાન રાફેલ મરીન (Rafale Marine) એ ભારતના પ્રથમ સ્વદેશી વિમાનવાહક પોત INS વિક્રાંત (INS Vikrant)ના ડેક પર સફળતાપૂર્વક લેન્ડિંગ કરીને નવો કીર્તિમાન સ્થાપ્યો છે. આ પરીક્ષણની સૌથી મોટી અને ખાસ બાબત એ રહી કે રાફેલ મરીને પોતાના પ્રથમ જ પ્રયાસમાં સંપૂર્ણ ચોકસાઈ અને સચોટતા સાથે સફળ લેન્ડિંગ પૂર્ણ કર્યું હતું. આ સિદ્ધિ ભારતીય નૌસેનામાં આ ફાઇટર જેટ્સને વિધિવત રીતે સામેલ કરવા અને વિમાનવાહક પોત ઓપરેશન્સ સાથે તેને સંપૂર્ણપણે એકીકૃત (Integrate) કરવાની પ્રક્રિયામાં એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને નિર્ણાયક તબક્કો ગણાઈ રહી છે.
ગોવામાં ચાલી રહ્યા છે ટ્રાયલ્સ
આ ઐતિહાસિક લેન્ડિંગ પહેલાં અને બાદમાં પણ ભારતીય નૌસેના દ્વારા ગોવામાં રાફેલ મરીન વિમાનોના સઘન ફ્લાઇટ ટ્રાયલ્સ (Flight Trials) ચલાવવામાં આવી રહ્યા છે. આ પરીક્ષણોનો મુખ્ય હેતુ એ ટેકનિકલ બાબતોને સમજવાનો છે કે INS વિક્રાંતના ડેક તેમજ તેની વિશેષ 'સ્કી-જંપ' (Ski-jump) સિસ્ટમ પરથી ઓપરેશનને સંપૂર્ણપણે સાનુકૂળ બનાવવા માટે વિમાનમાં કયા તકનીકી એડજસ્ટમેન્ટ કે ફેરફારો જરૂરી છે. વોર શિપ અને ફાઈટર પ્લેન વચ્ચે શ્રેષ્ઠ તાલમેલ અને સચોટ સંચાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે આ કસોટીઓ અત્યંત મહત્વની ભૂમિકા ભજવી રહી છે.
₹63,000 કરોડનો ઐતિહાસિક ભારત-ફ્રાન્સ સંરક્ષણ કરાર
ભારતીય નૌસેનાની દરિયાઈ મારક ક્ષમતાને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જવા માટે ભારતે ફ્રાન્સ સાથે આશરે ₹63,000 કરોડનો મોટો અને મહત્વકાંક્ષી સંરક્ષણ કરાર કર્યો છે. આ ડીલ અંતર્ગત ભારતીય નૌસેનાને એકંદર 26 રાફેલ મરીન જેટ પ્રાપ્ત થશે, જેમાં 22 સિંગલ-સીટ ફાઇટર જેટ અને 4 ટ્વિન-સીટ ટ્રેનર વિમાનોનો સમાવેશ થાય છે. આ તમામ વિમાનોની ડિલિવરી વર્ષ 2030 સુધીમાં પૂર્ણ થવાની ધારણા છે. આ સમયગાળા દરમિયાન ભારતીય નૌસેનાના પાઇલટ્સ અને ટેકનિકલ ક્રૂ મેમ્બર્સ ફ્રાન્સ અને ભારત બંને દેશોમાં ઉચ્ચ સ્તરીય તાલીમ મેળવશે.
આ કરારની એક મોટી વિશેષતા એ છે કે તેમાં ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફરનો પણ સમાવેશ થાય છે, જેનાથી ભારત પોતાના સ્વદેશી શસ્ત્રો અને મિસાઇલોને પણ આ જેટમાં સરળતાથી ફીટ કરી શકશે. એટલું જ નહીં, 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' ને પ્રોત્સાહન આપતા આ ડીલ હેઠળ રાફેલના ફ્યુઝલેજ (મુખ્ય માળખા)નું નિર્માણ ભારતમાં થશે અને તેના એન્જિન, સેન્સર્સ તેમજ હથિયારોના મેઇન્ટેનન્સ, રિપેર અને ઓવરહોલ (MRO) માટેની સુવિધાઓ પણ દેશમાં જ ઊભી કરવામાં આવશે.
હિંદ મહાસાગરમાં ભારતીય નૌસેના માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે રાફેલ મરીન
રાફેલ મરીન જેટ ભારતીય નૌસેનાની વિમાનવાહક પોત-આધારિત વાયુ શક્તિને અનેકગણી મજબૂત બનાવશે. હાલમાં રાફેલ મરીનનો ઉપયોગ માત્ર ફ્રેન્ચ નેવી દ્વારા જ કરવામાં આવે છે અને તેને ખાસ કરીને એરક્રાફ્ટ કેરિયર ઓપરેશન્સ માટે જ ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. આ વિમાનો દરિયાઈ સીમાઓમાં અભેદ્ય હવાઈ સુરક્ષા કવચ પૂરું પાડવાની સાથે સાથે સમુદ્ર અને જમીન પર રહેલા દુશ્મનોના લક્ષ્યો પર અત્યંત ચોક્કસાઈથી હુમલો કરવાની બહુમુખી ક્ષમતા ધરાવે છે. હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં વધતી જતી ભૌગોલિક અને વ્યૂહાત્મક પડકારો વચ્ચે રાફેલ મરીનના આગમનથી ભારતીય નૌસેનાની લડાયક તાકાત અને વર્ચસ્વમાં અપ્રતિમ વધારો થશે.