PM Surya Ghar Yojana: કેન્દ્ર સરકારની PM Surya Ghar Muft Bijli Yojana હેઠળ સોલર પેનલ લગાવનારા લોકો માટે મહત્વનો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. અત્યાર સુધી હાઇબ્રિડ સોલર સિસ્ટમને સબસિડીના દાયરામાંથી બહાર રાખવામાં આવતી હતી, પરંતુ હવે હાઇબ્રિડ સોલર પ્લાન્ટ લગાવનારાઓને પણ સબસિડીનો લાભ મળી શકશે. આ નિર્ણયથી ખાસ કરીને એવા ઘરોને ફાયદો થશે, જ્યાં સોલર પાવર સાથે બેકઅપ માટે બેટરીની પણ જરૂરિયાત હોય છે.
હાઇબ્રિડ સોલર સિસ્ટમ પર કેમ બદલાયો નિયમ?
આ પણ વાંચો
PM Surya Ghar Yojana હેઠળ સામાન્ય રીતે ઘરની છત પર સોલર પ્લાન્ટ લગાવીને વીજળી ઉત્પન્ન કરવામાં આવે છે. મળતી માહિતી પ્રમાણે, 3 કિલોવોટ સુધીની સોલર સિસ્ટમ સ્થાપિત કરવામાં આશરે 2 લાખ રૂપિયા સુધીનો ખર્ચ થઈ શકે છે, જેમાં કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારની મળીને ₹1.08 લાખ સુધીની સબસિડી મળતી હોવાનું જણાવાયું છે.
જોકે, હાઇબ્રિડ સોલર સિસ્ટમમાં સામાન્ય સોલર સિસ્ટમની સરખામણીએ ખાસ ઇન્વર્ટર અને બેટરીનો ઉપયોગ થતો હોવાથી તેનો ખર્ચ વધુ રહે છે. આ કારણસર અગાઉ તેને અલગ કેટેગરીમાં રાખવામાં આવતી હતી અને સબસિડીનો લાભ મળતો ન હતો.
હવે સરકાર હાઇબ્રિડ સિસ્ટમને પણ પ્રોત્સાહન આપવા માગે છે. તેનું એક મોટું કારણ વીજળીના વધતા-ઘટતા લોડને મેનેજ કરવાનું છે. દિવસ દરમિયાન સોલર પેનલથી વીજળી ઉત્પન્ન થતી હોવાથી ગ્રીડ પરથી વીજળીની માંગ ઓછી રહે છે, જ્યારે સાંજે સોલર ઉત્પાદન બંધ થતાં અચાનક વીજળીની માંગ વધી જાય છે. હાઇબ્રિડ સિસ્ટમમાં બેટરી જોડાયેલી હોવાથી સાંજના સમયે સોલર પેનલમાંથી વીજ ઉત્પાદન બંધ થયા બાદ પણ ઘરના ઉપકરણોને બેટરીમાંથી વીજળી મળી શકે છે. આથી ગ્રીડ પર અચાનક વધતો લોડ ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે.
હાઇબ્રિડ ઇન્વર્ટર કેવી રીતે કામ કરે છે?
સામાન્ય સોલર ઇન્વર્ટર સોલર પેનલમાંથી મળતી વીજળીને ઘરના ઉપયોગમાં લે છે અને વધારાની વીજળી ગ્રીડમાં મોકલી શકે છે. પરંતુ વીજળી જતી રહે ત્યારે સામાન્ય સિસ્ટમમાં સોલર પેનલનું ઉત્પાદન હોવા છતાં તેનો સીધો ઉપયોગ હંમેશા કરી શકાતો નથી.
બીજી તરફ, હાઇબ્રિડ ઇન્વર્ટર બેટરી સાથે કામ કરે છે. દિવસ દરમિયાન સોલર પેનલથી મળતી વીજળીનો ઉપયોગ ઘરના ઉપકરણો ચલાવવા માટે થાય છે અને વધારાની ઊર્જા બેટરીમાં સંગ્રહિત થઈ શકે છે. સાંજે સોલર ઉત્પાદન બંધ થયા બાદ આ બેટરીમાંથી ઘરને વીજળી મળી શકે છે.
જો બેટરીની ઊર્જા પણ સમાપ્ત થઈ જાય તો સિસ્ટમ આપમેળે ગ્રીડ સાથે જોડાઈને વીજળી સપ્લાય કરી શકે છે. એટલે હાઇબ્રિડ સોલર સિસ્ટમમાં સોલર પાવર, બેટરી બેકઅપ અને ગ્રીડ કનેક્શનનો સંયોજન જોવા મળે છે.
સરકારનું માનવું છે કે હાઇબ્રિડ ઇન્વર્ટરનો ઉપયોગ વધવાથી સાંજના સમયે ગ્રીડ પર પડતા અચાનક વીજળીના લોડને ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે. આ જ કારણસર હવે હાઇબ્રિડ સોલર સિસ્ટમને પણ PM Surya Ghar Yojana હેઠળ પ્રોત્સાહન આપવાનો નિર્ણય મહત્વનો માનવામાં આવી રહ્યો છે.