Saudi Aramco India Oil Supply: પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ વચ્ચે વૈશ્વિક ઉર્જા ક્ષેત્રે મોટો ભુકંપ આવ્યો છે. સાઉદી અરેબિયાની સરકારી ઓઈલ કંપની ‘સાઉદી અરામકો’એ તેની અત્યંત મહત્વપૂર્ણ 'ઈસ્ટ-વેસ્ટ પાઈપલાઈન' પર થયેલા ડ્રોન હુમલા બાદ ભારતીય રિફાઈનરીઓને ક્રૂડ ઓઈલનો પુરવઠો પૂરો પાડવાનું કામ આગામી સૂચના સુધી સ્થગિત કરી દીધું છે. અરબી દ્વીપકલ્પમાંથી પસાર થતી આ 1,200 કિલોમીટર લાંબી પાઈપલાઈન અચાનક બંધ થવાના કારણે ભારતીય ઓઈલ કંપનીઓ માટે કાચા તેલની આયાત પર મોટું સંકટ ઊભું થયું છે.
ડ્રોન હુમલા અને લાલ સમુદ્રમાં તણાવ
ઈરાક સ્થિત ઈરાન-સમર્થિત સશસ્ત્ર જૂથ દ્વારા કરવામાં આવેલા ડ્રોન હુમલા બાદ ગુરુવારે આ પાઈપલાઈન તાત્કાલિક અસરથી બંધ કરી દેવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત, સાઉદી અરેબિયાએ તેના પશ્ચિમી લાલ સમુદ્ર કિનારા પર ઊર્જા અને નાગરિક માળખાગત સુવિધાઓને નિશાન બનાવતા યમન સ્થિત હુથી બળવાખોરોના અનેક હુમલાઓનો પણ સામનો કરવો પડ્યો છે. ઈરાન-સમર્થિત જૂથો દ્વારા લાલ સમુદ્રમાં સાઉદી તેલના જહાજોને સતત ધમકી આપવામાં આવી રહી છે. આ પરિબળોને કારણે જ લંડન બજારમાં તેલના ભાવ પ્રતિ બેરલ $100ની ચિંતાજનક સપાટી વટાવી ગયા હતા.
હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં અવરોધ બાદ પાઈપલાઈન જ એકમાત્ર આશરો હતી
ઈરાની હુમલાઓને કારણે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માંથી જહાજોની અવરજવર લગભગ અટકી પડી હતી, જેના વિકલ્પરૂપે સાઉદી અરેબિયા આ વર્ષની શરૂઆતથી ઈસ્ટ-વેસ્ટ પાઈપલાઈનનો દરરોજ 7 મિલિયન બેરલની સંપૂર્ણ ક્ષમતા સાથે ઉપયોગ કરી રહ્યું હતું. હવે આ પાઈપલાઈન પણ બંધ થઈ જતાં આંતરરાષ્ટ્રીય ઓઈલ માર્કેટને સતત બીજો ભયાનક ફટકો પડ્યો છે.
અન્ય સંકેતો વચ્ચે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં સહેજ ઘટાડો
બીજી તરફ, શુક્રવારે તેલના ભાવમાં સતત ત્રીજા સત્રમાં સહેજ ઘટાડો નોંધાયો હતો. પશ્ચિમ એશિયાના વ્યાપક સંઘર્ષની ચિંતાઓ વચ્ચે સાઉદી પુરવઠામાં વિક્ષેપ અંગેની તાત્કાલિક આશંકાઓ થોડી હળવી થઈ હતી. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ફ્યુચર્સ $1.65 (1.6%) ઘટીને પ્રતિ બેરલ $103.17 પર પહોંચ્યું હતું, જ્યારે યુએસ વેસ્ટ ટેક્સાસ ઈન્ટરમીડિયેટ (WTI) ફ્યુચર્સ 61 સેન્ટ (0.6%) ઘટીને પ્રતિ બેરલ $101.30 પર આવી ગયું હતું. આમ છતાં, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ હજુ પણ $100 ની ઉપર જ ટ્રેડ કરી રહ્યું હોવાથી ભારત જેવા આયાતકાર દેશો માટે સ્થિતિ ચિંતાજનક બની રહી છે.