Iran US Proposal 2026: અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ઈરાન પર લશ્કરી હુમલા કરવાની અને તેને સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવાની તાજેતરની ધમકીઓ વચ્ચે કૂટનીતિક સ્તરે એક સકારાત્મક સમાચાર સામે આવ્યા છે. ઈરાને અમેરિકા સાથે શાંતિ અને વાટાઘાટો શરૂ કરવાના ઉદ્દેશ્યથી એક મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. સમાચાર એજન્સી રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, ઈરાને કતાર મારફતે અમેરિકાને આ પ્રસ્તાવ મોકલ્યો છે, જેમાં સાત કડક શરતો મૂકવામાં આવી છે.
કતાર મારફતે મોકલાયો પ્રસ્તાવ, અમેરિકા કરી રહ્યું છે સમીક્ષા
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા ઈરાનને સંપૂર્ણપણે "નાબૂદ" (obliterate) કરવાની ધમકી આપ્યા બાદ શાંતિ સ્થાપવા માટે ઈરાન તરફથી લેવાયેલા આ પગલાએ વૈશ્વિક સ્તરે આશાનું કિરણ જગાડ્યું છે. ઈરાનના વરિષ્ઠ અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, આ પ્રસ્તાવ કતારના મધ્યસ્થ માધ્યમથી વોશિંગ્ટન પહોંચાડવામાં આવ્યો છે.
નામ ન જાહેર કરવાની શરતે અમેરિકી અધિકારીઓએ પુષ્ટિ કરી છે કે વોશિંગ્ટન હાલમાં ઈરાન દ્વારા મોકલવામાં આવેલા આ પ્રસ્તાવની વિગતવાર સમીક્ષા કરી રહ્યું છે. ઈરાને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો અમેરિકા તેની તમામ સાત શરતોનો સ્વીકાર કરશે, તો જ આ પ્રસ્તાવ પર આગળ ચર્ચા થઈ શકશે.
સાતેય શરતો પૂરી થયા પછી જ હોરમૂઝની સામુદ્રધુની ખુલશે
ઈરાનના ટોચના સુરક્ષા અધિકારી મોહસેન રેઝાઈએ વાટાઘાટોની શક્યતાઓ અંગે વાત કરતા જણાવ્યું હતું કે, "કૂટનીતિના સંદર્ભમાં અમે અમેરિકનો સમક્ષ સાત સ્પષ્ટ શરતો રજૂ કરી છે." તેમણે કડક શબ્દોમાં ભારપૂર્વક કહ્યું કે જ્યાં સુધી આ સાતેય શરતો પૂરી નહીં થાય, ત્યાં સુધી વૈશ્વિક તેલ અને વેપાર માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ એવી હોરમૂઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) બંધ જ રહેશે અને કોઈ વાટાઘાટો કરવામાં આવશે નહીં.
ઈરાનની 7 શરતોમાં કઈ માંગણીઓ હોઈ શકે?
જોકે ઈરાને આ સાતેય શરતોની સત્તાવાર યાદી જાહેર કરી નથી, પરંતુ 'ખલીજ ટાઇમ્સ'ના અહેવાલ મુજબ તેહરાનની મુખ્ય માંગણીઓમાં નીચે મુજબની બાબતોનો સમાવેશ થાય છે:
- 1. લેબનોન સહિત ચાલી રહેલા તમામ સૈન્ય સંઘર્ષોનો સંપૂર્ણ અંત.
- 2. ઈરાની બંદરો પર યુએસ (અમેરિકા) દ્વારા લાદવામાં આવેલા નૌકાદળના નાકાબંધીને હટાવવી.
- 3. ઈરાન પર લાદવામાં આવેલા તમામ આર્થિક અને રાજકીય પ્રતિબંધોને રદ કરવા.
- 4. વિદેશમાં ઈરાનની ફ્રીઝ (સ્થગિત) કરવામાં આવેલી સંપત્તિઓને મુક્ત કરવી.
- 5. મધ્ય પૂર્વ ક્ષેત્રમાં અમેરિકી સૈન્યની હાજરીમાં ઘટાડો કરવો.
- 6. યુદ્ધ અને તણાવને કારણે થયેલા આર્થિક નુકસાન માટે વળતર આપવું.
- 7. ઈરાની ક્ષેત્ર અને સાર્વભૌમત્વ પર યુએસ દ્વારા કરવામાં આવતા હુમલાઓનો કાયમી અંત લાવવો.
અમેરિકાની પ્રતિક્રિયા
બીજી તરફ, આ મુદ્દે પોતાની પ્રતિક્રિયા આપતા વોશિંગ્ટને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કોઈપણ પ્રારંભિક ચર્ચાઓ અથવા વાટાઘાટોમાં ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ સાથે જોડાયેલા તમામ મુદ્દાઓનો સમાવેશ થવો અત્યંત આવશ્યક છે. ઈરાન પરમાણુ મુદ્દે કઈ મર્યાદાઓ સ્વીકારે છે તેના પર જ આગળની કૂટનીતિનો આધાર રહેશે.