Donald Trump Venezuela Post: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરી એકવાર તેમના આક્રમક અને વિવાદાસ્પદ અંદાજથી વિશ્વભરમાં રાજકીય ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. ટ્રમ્પે તેમના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'ટ્રુથ સોશિયલ' પર વેનેઝુએલાનો એક નકશો પોસ્ટ કર્યો છે, જેમાં આ દક્ષિણ અમેરિકન દેશને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના "51મા રાજ્ય" તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યો છે. આ ગ્રાફિકમાં વેનેઝુએલાની સરહદોની અંદર અમેરિકન ધ્વજ પણ લગાવવામાં આવ્યો છે, જે સીધો જ દેશની સ્વાયત્તતા પરના દાવા સમાન ગણાઈ રહ્યો છે.
ચીન પ્રવાસ અને રોડ્રિગ્ઝના નિવેદન વચ્ચેનો ટાઈમિંગ
ટ્રમ્પની આ પોસ્ટ એવા સમયે આવી છે જ્યારે તેઓ એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ શિખર સંમેલનમાં ભાગ લેવા માટે ચીન તરફ રવાના થઈ રહ્યા હતા. આ પોસ્ટનો ટાઈમિંગ ઘણો મહત્વનો માનવામાં આવે છે, કારણ કે આના માત્ર એક દિવસ પહેલા જ વેનેઝુએલાના વચગાળાના રાષ્ટ્રપતિ ડેલ્સી રોડ્રિગ્ઝે એક મજબૂત નિવેદન આપ્યું હતું.
રોડ્રિગ્ઝે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે, "વેનેઝુએલાએ ક્યારેય અમેરિકાનું 51મું રાજ્ય બનવાનું વિચાર્યું નથી." તેમણે જાન્યુઆરીમાં અમેરિકન સૈન્ય દ્વારા નિકોલસ માદુરોને પકડવાના પ્રયાસનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું હતું કે, કપરી પરિસ્થિતિમાં પણ તેમના દેશે પોતાની સ્વતંત્રતા સાથે બાંધછોડ કરવાની કલ્પના કરી નથી. ટ્રમ્પની પોસ્ટને રોડ્રિગ્ઝના આ જ નિવેદનના સીધા જવાબ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
તેલ સમૃદ્ધ વેનેઝુએલા પર અમેરિકાની નજર?
સોમવારે ફોક્સ ન્યૂઝ સાથેની વાતચીતમાં ટ્રમ્પે અગાઉથી જ સંકેત આપ્યા હતા કે તેઓ વેનેઝુએલાને અમેરિકાના નવા રાજ્ય તરીકે સામેલ કરવા પર ગંભીરતાથી વિચારી રહ્યા છે. નોંધનીય છે કે વેનેઝુએલા વિશ્વના સૌથી મોટા તેલ અનામત ધરાવતા દેશોમાંનો એક છે. ટ્રમ્પ છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી આ તેલ સમૃદ્ધ રાષ્ટ્ર પર નિયંત્રણ મેળવવાની વાત કરી રહ્યા છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે ટ્રમ્પનું આ પગલું માત્ર ભૌગોલિક જ નહીં પરંતુ આર્થિક વ્યૂહરચનાનો પણ ભાગ છે. જો વેનેઝુએલા અમેરિકાના પ્રભાવ હેઠળ આવે, તો તે વૈશ્વિક તેલ બજારમાં અમેરિકાના વર્ચસ્વને અકલ્પનીય રીતે વધારી શકે છે.
સંબંધો સુધારવાના પ્રયાસો વચ્ચે નવો વિવાદ
ડેલ્સી રોડ્રિગ્ઝે સત્તા સંભાળ્યા પછી અમેરિકા સાથેના સંબંધોને પાટા પર લાવવા માટે અનેક સુધારાઓ અમલમાં મૂક્યા છે. તેમણે વેનેઝુએલાના ખાણકામ અને ખાસ કરીને તેલ ક્ષેત્રોને વિદેશી રોકાણકારો માટે ફરીથી ખોલ્યા છે. આ સુધારાઓનો સૌથી વધુ લાભ અમેરિકન કંપનીઓને મળી રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં, ટ્રમ્પ દ્વારા વેનેઝુએલાને સીધું જ અમેરિકાનું રાજ્ય જાહેર કરી દેવાની વાત આ રાજદ્વારી સંબંધોમાં ખટાશ લાવી શકે છે.
ચૂંટણી અને લોકશાહીનો પ્રશ્ન
બીજી તરફ, વેનેઝુએલાનો વિપક્ષ લાંબા સમયથી દેશમાં મુક્ત અને ન્યાયી ચૂંટણીઓની માંગ કરી રહ્યો છે. જોકે, આ અંગે જ્યારે રોડ્રિગ્ઝને પૂછવામાં આવ્યું ત્યારે તેમણે અસ્પષ્ટ જવાબ આપતા કહ્યું હતું કે, "મને ખબર નથી, પરંતુ તે ચોક્કસ કોઈક સમયે થશે." આ અનિશ્ચિતતા વચ્ચે ટ્રમ્પના દાવાએ વેનેઝુએલાના આંતરિક રાજકારણમાં પણ તોફાન મચાવ્યું છે.
વૈશ્વિક પ્રતિક્રિયાની અપેક્ષા
ટ્રમ્પની આ પોસ્ટ બાદ દક્ષિણ અમેરિકાના અન્ય દેશો અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં પણ ઘેરા પ્રત્યાઘાત પડવાની શક્યતા છે. કોઈ સાર્વભૌમ દેશને સોશિયલ મીડિયા પર પોતાના રાજ્ય તરીકે જાહેર કરી દેવું એ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓ અને મર્યાદાઓનું ઉલ્લંઘન હોવાનું રાજદ્વારી નિષ્ણાતો માની રહ્યા છે.
હવે જોવાનું એ રહેશે કે ટ્રમ્પના આ 'ટ્રુથ સોશિયલ' ધડાકા બાદ વેનેઝુએલાની સરકાર શું સત્તાવાર વિરોધ નોંધાવે છે અને ચીન પ્રવાસ દરમિયાન ટ્રમ્પ આ મુદ્દે વધુ કોઈ સ્પષ્ટતા કરે છે કે નહીં.