RBI Action: દેશની ડિજિટલ પેમેન્ટ કંપની પેટીએમ (Paytm)ની મુશ્કેલીઓ ઓછી થવાનું નામ નથી લઈ રહ્યું. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા પેટીએમ પેમેન્ટ્સ બેંક લિમિટેડ (PPBL) વિરુદ્ધ વધુ એક મોટું અને કડક પગલું લેવામાં આવ્યું છે. કેન્દ્રીય બેંકે સત્તાવાર રીતે પેટીએમ પેમેન્ટ્સ બેંકને આરબીઆઈ એક્ટ, 1934ની બીજી અનુસૂચિ (Second Schedule) એટલે કે શિડ્યુઅલ બેંકોની યાદીમાંથી બહાર કરી દીધી છે.
આગામી સમયમાં ફિનટેક અને બેન્કિંગ સેક્ટર માટે આ એક મોટો વિકાસ માનવામાં આવી રહ્યો છે, જેનાથી કંપનીની મુશ્કેલીઓમાં વધુ વધારો થઈ શકે છે.
શું છે સમગ્ર મામલો?
છેલ્લા કેટલાક સમયથી નિયમનકારી અનુપાલન અને નોર્મ્સની અનિયમિતતાઓને લઈને આરબીઆઈ પેટીએમ પેમેન્ટ્સ બેંક પર સતત સખ્ત નજર રાખી રહી હતી. અગાઉ પણ કેન્દ્રીય બેંકે બેંકની ઘણી સેવાઓ પર પ્રતિબંધ મૂક્યા હતા. હવે શિડ્યુઅલ બેંકોની યાદીમાંથી નામ હટી જવાનો અર્થ એ છે કે આ બેંક હવે સત્તાવાર રીતે તે યાદીનો હિસ્સો નથી રહી જેને આરબીઆઈ દ્વારા વિશેષ આર્થિક અને બેન્કિંગ સુવિધાઓ કે દરજ્જો આપવામાં આવે છે.
આ નિર્ણય એ વાત તરફ ઈશારો કરે છે કે સેન્ટ્રલ બેંક કંપનીના પાછલા ઓપરેશનલ રેકોર્ડ અને પાલનને લઈને સંતુષ્ટ નથી.
સામાન્ય ગ્રાહકો અને યૂઝર્સ પર તેની શું અસર પડશે?
આ સમાચાર સામે આવ્યા બાદ ઘણા સામાન્ય યૂઝર્સ અને વેપારીઓના મનમાં સવાલ ઉઠી રહ્યો છે કે શું તેમના પૈસા સુરક્ષિત છે અથવા તો પેટીએમની રોજબરોજની સેવાઓ પર તેની શું અસર પડશે?
યુપીઆઈ (UPI) અને વોલેટ સેવાઓ: નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, પેટીએમ એપ દ્વારા થતા સામાન્ય UPI ટ્રાન્ઝેક્શન કે અન્ય ભાગીદાર બેંકો (જેમ કે એક્સિસ બેંક, એચડીએફસી બેંક વગેરે) સાથે કરાયેલા જોડાણ પર તેની સીધી અને તાત્કાલિક અસર નહીં પડે, કારણ કે પેટીએમે અગાઉ અન્ય બેંકો સાથે ભાગીદારી કરી લીધી છે.
બેંક ખાતા ધારકો: જોકે, પેટીએમ પેમેન્ટ્સ બેંકમાં પહેલાથી જ ખાતું ધરાવતા ગ્રાહકો પર અગાઉથી જ નિયંત્રણો લાગુ છે અને આ નવા આદેશથી સંસ્થાકીય દરજ્જો વધુ નબળો પડ્યો છે.
આ પગલાથી ફિનટેક માર્કેટમાં પેટીએમની બ્રાન્ડ વેલ્યુ અને વ્યાપારિક વિશ્વસનીયતા પર ફરી એકવાર અસર પડી શકે છે. આરબીઆઈના આ કડક વલણથી સ્પષ્ટ છે કે ડિજિટલ બેન્કિંગ ક્ષેત્રે નિયમોનું પાલન ન કરનાર સંસ્થાઓ સામે કોઈ રાહત આપવામાં આવશે નહીં.