What is GDP: આર્થિક અને કારોબારી સમાચારમાં આપણે વારંવાર 'GDP' (Gross Domestic Product) શબ્દ સાંભળતા હોઈએ છીએ. મોટાભાગના લોકોને લાગે છે કે જીડીપી એ માત્ર સરકાર કે અર્થશાસ્ત્રીઓ માટેનો એક જટિલ આંકડો છે, પરંતુ વાસ્તવમાં તે દેશના દરેક નાગરિકની નોકરી, કમાણી અને જીવનધોરણ સાથે સીધો જોડાયેલો મુદ્દો છે.
GDP એટલે શું?
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, એક વર્ષ દરમિયાન દેશની ભૌગોલિક સીમાની અંદર ઉત્પાદિત થયેલી તમામ વસ્તુઓ (Goods) અને સેવાઓ (Services)ની કુલ આર્થિક કિંમતને GDP કહેવામાં આવે છે.
સરળ ઉદાહરણથી સમજો:
ધારો કે એક નાનકડા ગામમાં માત્ર 3 દુકાનો છે. આ ત્રણેય દુકાનોએ મળીને આખા વર્ષ દરમિયાન જેટલી રકમનો માલ-સામાન અને સેવાઓ વેચી, તે જ તે ગામનો GDP ગણાય. તેવી જ રીતે દેશના તમામ ઉદ્યોગો, વ્યવસાયો અને સેવા ક્ષેત્રના કુલ ઉત્પાદનનું મૂલ્ય એટલે દેશનો GDP.
GDP વધવા અને ઘટવાનો અર્થ
GDP વધવાનો અર્થ:
જ્યારે દેશનો GDP દર વધે છે, ત્યારે તેનો સ્પષ્ટ અર્થ એ છે કે દેશમાં વધુ કામ થઈ રહ્યું છે. ફેક્ટરીઓ અને ઉદ્યોગોમાં વસ્તુઓ તથા સેવાઓનું ઉત્પાદન વધ્યું છે. GDP વધવાથી બજારમાં નવી નોકરીઓની તકો ઊભી થાય છે અને લોકોના પગાર તથા આવકમાં પણ વધારો થવાની શક્યતા રહે છે.
GDP ઘટવાનો અર્થ:
જો GDPમાં ઘટાડો થાય, તો તેનો અર્થ એ થાય છે કે દેશમાં આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ મિલિંદ પડી ગઈ છે અને ઉત્પાદન ઓછું થઈ રહ્યું છે. ફેક્ટરીઓ કે ધંધા-રોજગાર બંધ થવા લાગે છે, જેને કારણે નોકરીઓ ઘટે છે અને બેરોજગારીમાં વધારો થાય છે.
સામાન્ય માણસ માટે GDP કેમ મહત્વપૂર્ણ છે?
GDP એ માત્ર સરકારી ચોપડે દર્શાવાતો આંકડો નથી, પરંતુ તે સામાન્ય માણસના ખિસ્સા અને રોજગારી સાથે જોડાયેલો છે. જ્યારે જીડીપી મજબૂત હોય છે, ત્યારે નવી રોજગારી સર્જાય છે, કંપનીઓ કર્મચારીઓનો પગાર વધારે છે અને દેશમાં સમૃદ્ધિ આવે છે. તેથી જ દેશના અર્થતંત્રનું આરોગ્ય માપવા માટે જીડીપીને સૌથી સચોટ માપદંડ ગણવામાં આવે છે.