Post Office MIS Scheme: જો તમે તમારા પૈસા સુરક્ષિત જગ્યાએ રોકાણ કરીને દર મહિને એક નિશ્ચિત આવક મેળવવા માંગતા હો, તો પોસ્ટ ઓફિસની મન્થલી ઇન્કમ સ્કીમ (POMIS) તમારા માટે ઉપયોગી વિકલ્પ બની શકે છે. શેરબજાર સાથે જોડાયેલા રોકાણમાં જોખમ રહે છે, જ્યારે પોસ્ટ ઓફિસની આ સ્કીમમાં નિશ્ચિત વ્યાજદરના આધારે માસિક આવક મેળવી શકાય છે. હાલમાં 7.4% વાર્ષિક વ્યાજદરના આધારે ₹9 લાખનું રોકાણ કરવામાં આવે તો દર મહિને આશરે ₹5,550નું વ્યાજ મળી શકે છે. જોકે, રોકાણ કરતા પહેલાં સ્કીમની અવધિ, ટેક્સ અને સમય પહેલાં પૈસા ઉપાડવાના નિયમો સમજવા જરૂરી છે.
₹9 લાખ રોકાણ પર દર મહિને ₹5,550ની આવક કેવી રીતે મળશે?
પોસ્ટ ઓફિસ મન્થલી ઇન્કમ સ્કીમ એટલે કે POMISની અવધિ 5 વર્ષની હોય છે. આ સ્કીમમાં ઓછામાં ઓછા ₹1,000થી રોકાણ શરૂ કરી શકાય છે. એક વ્યક્તિ પોતાના સિંગલ એકાઉન્ટમાં મહત્તમ ₹9 લાખ સુધી રોકાણ કરી શકે છે, જ્યારે જૉઇન્ટ એકાઉન્ટ માટે રોકાણની મહત્તમ મર્યાદા ₹15 લાખ છે. આ સ્કીમની ખાસિયત એ છે કે તેમાં મળતું વ્યાજ દર મહિને ચૂકવવામાં આવે છે, જેના કારણે રોકાણકારને નિયમિત કેશ ફ્લો મળી શકે છે.
હાલના 7.4% વાર્ષિક વ્યાજદરના આધારે જો કોઈ વ્યક્તિ POMISમાં ₹9 લાખ જમા કરે છે, તો એક વર્ષમાં ₹66,600નું વ્યાજ બને છે. એટલે કે ₹66,600ને 12 મહિનામાં વહેંચવામાં આવે તો દર મહિને ₹5,550ની આવક થાય છે. આ રીતે 5 વર્ષની અવધિ દરમિયાન રોકાણકારને દર મહિને વ્યાજ મળતું રહે છે અને સ્કીમની મેચ્યોરિટી પૂર્ણ થયા બાદ મૂળ ₹9 લાખની રકમ પરત મળી શકે છે.
POMISમાં મળતું વ્યાજ ટેક્સપાત્ર હોઈ શકે છે અને આ રોકાણ પર આવકવેરાની કલમ 80C હેઠળ અલગથી ટેક્સ છૂટ મળતી નથી. તેથી માત્ર 7.4% વ્યાજદર જોઈને રોકાણ કરવાનો નિર્ણય લેવાને બદલે તમારી આવક અને ટેક્સ સ્લેબ પ્રમાણે વાસ્તવિક વળતર કેટલું રહેશે તે પણ ધ્યાનમાં લેવું જોઈએ.
જો રોકાણકારને 5 વર્ષ પૂરા થાય તે પહેલાં પૈસાની જરૂર પડે તો લાગુ નિયમો અને શરતો હેઠળ સમય પહેલાં ખાતું બંધ કરી શકાય છે. જોકે, આવી સ્થિતિમાં નિયમ પ્રમાણે કેટલીક કપાત અથવા અન્ય શરતો લાગુ થઈ શકે છે. તેથી સમય પહેલાં પૈસા ઉપાડતા પહેલાં પોસ્ટ ઓફિસના તે સમયના લાગુ નિયમો તપાસવા જરૂરી છે.
POMIS ખાસ કરીને એવા લોકો માટે ઉપયોગી બની શકે છે જેઓ પોતાના રોકાણમાં સુરક્ષા અને નિયમિત માસિક આવકને પ્રાથમિકતા આપે છે. નિવૃત્ત લોકો ઉપરાંત માર્કેટ સાથે જોડાયેલા રોકાણમાં વધારે જોખમ ન લેવા માંગતા લોકો પણ આ સ્કીમ પર વિચાર કરી શકે છે. જોકે, રોકાણ કરતા પહેલાં પોતાની આવક, ખર્ચ, ટેક્સ જવાબદારી અને ભવિષ્યની નાણાકીય જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં લેવી જરૂરી છે.
પોસ્ટ ઓફિસની નાની બચત યોજનાઓના વ્યાજદર સરકાર દ્વારા સમયાંતરે બદલવામાં આવી શકે છે. તેથી રોકાણ કરતા પહેલાં હાલનો વ્યાજદર અને લાગુ નિયમોની સત્તાવાર માહિતી તપાસવી જરૂરી છે. ₹5,550ની ઉપરની ગણતરી 7.4% વાર્ષિક વ્યાજદર અને ₹9 લાખના રોકાણના આધારે કરવામાં આવી છે.