8th Pay Commission Fitment Factor: કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો 8મા પગાર પંચની ભલામણોની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે. આ દરમિયાન કર્મચારી સંગઠનો દ્વારા પગાર સુધારણા માટે 3.83 અને 4.0 ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની જોરદાર હિમાયત કરવામાં આવી રહી છે. જો સરકાર આમાંથી કોઈ પણ ગુણકને મંજૂરી આપે છે, તો કર્મચારીઓના મૂળ પગાર (Basic Pay) માં મોટો ઉછાળો જોવા મળી શકે છે. જોકે, પંચ દ્વારા હજુ સુધી ફિટમેન્ટ ફેક્ટર આખરી કરાયું નથી અને હાલની ગણતરીઓ માત્ર પ્રસ્તાવિત અંદાજો છે.
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર શું છે અને શા માટે 3.83 તથા 4.0 ની માંગ?
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ એક મલ્ટિપ્લાયર છે, જેનો ઉપયોગ જૂના મૂળ પગારને નવા પગાર માળખામાં બદલવા માટે થાય છે. 6ઠ્ઠા પગાર પંચમાં તે 1.86 અને 7મા પગાર પંચમાં 2.57 હતો. 8મા પગાર પંચ માટે 'ઓલ ઈન્ડિયા ફેડરેશન ઓફ પેન્શનર્સ એસોસિએશન્સ' (AIFPA) એ 3.83 અને 'ભારતીય પ્રતિરક્ષા મઝદૂર સંઘ' (BPMS) એ 4.0 ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટરનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે.
મૂળ પગાર પર ગણતરી અને તફાવત
જો કર્મચારીઓનો વર્તમાન મૂળ પગાર ₹35,400 અથવા ₹56,100 હોય, તો નવા ફિટમેન્ટ ફેક્ટર મુજબ સંભવિત મૂળ પગાર નીચે મુજબ હોઈ શકે છે:
56,100 ના મૂળ પગાર પર અસર:
- 3.83 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર મુજબ: ₹56,100 × 3.83 = ₹2,14,863
- 4.0 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર મુજબ: ₹56,100 × 4.0 = ₹2,24,400
35,400 ના મૂળ પગાર પર અસર:
- 3.83 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર મુજબ: ₹35,400 × 3.83 = ₹1,35,582
- 4.0 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર મુજબ: ₹35,400 × 4.0 = ₹1,41,600
કુલ પગાર અને ભથ્થાઓનું માળખું
મૂળ પગાર ઉપરાંત કર્મચારીના કુલ માસિક પગારમાં મોંઘવારી ભથ્થું (DA), મકાન ભાડા ભથ્થું (HRA), ટ્રાન્સપોર્ટ અલાઉન્સ અને અન્ય સુવિધાઓનો ઉમેરો થાય છે. તેથી ફિટમેન્ટ ફેક્ટર માત્ર બેઝિક પે નક્કી કરે છે, ઇન-હેન્ડ સેલેરી તમામ ભથ્થાઓ ઉમેરાયા બાદ આખરી થશે.
ક્યારે આવશે આખરી નિર્ણય?
કેન્દ્ર સરકારે જસ્ટિસ રંજના પ્રકાશ દેસાઈના અધ્યક્ષપદે 3 નવેમ્બર 2025ના રોજ 8મા પગાર પંચની રચના કરી હતી. પંચને ભલામણો સબમિટ કરવા માટે 18 મહિનાનો સમય આપવામાં આવ્યો છે, જેથી મે અથવા જૂન 2027 સુધીમાં અહેવાલ જાહેર થવાની અપેક્ષા છે. ત્યારબાદ સરકાર આ ભલામણો પર આખરી નિર્ણય લેશે.