Indian Rupee Record Low: ભારતીય કરન્સી બજારમાં આજે સવારે એક મોટો આંચકો જોવા મળ્યો. અમેરિકી ડૉલરની સામે રૂપિયો પહેલીવાર 90 પ્રતિ ડૉલરથી ઉપર નીકળી ગયો, જે અત્યાર સુધીનું સૌથી નબળું સ્તર છે. બજાર ખુલતાં જ માહોલ સ્પષ્ટ હતો કે દબાણ ઘણું વધારે છે અને રૂપિયા પર વેચવાલીની અસર ચાલુ છે. 3 ડિસેમ્બર, 2025 ના રોજ ભારતીય રૂપિયાએ અમેરિકી ડૉલરની સામે ઇતિહાસનો સૌથી મોટો ઘટાડો નોંધાયો.
આજે રૂપિયો 89.87 પ્રતિ ડોલરની સરખામણીએ 89.97 પ્રતિ ડોલર પર ખુલ્યો. એટલે કે, ઓપનિંગમાં જ લગભગ 10 પૈસાની નબળાઈ જોવા મળી. જોકે, આ ઘટાડો અહીં જ અટક્યો નહીં. ટ્રેડિંગ શરૂ થતાં જ ડૉલરની ખરીદી વધી અને રૂપિયો લપસીને સીધો 90.14 પ્રતિ ડોલરના ઓલ-ટાઇમ લો પર પહોંચી ગયો. આ પહેલીવાર બન્યું છે જ્યારે ભારતીય ચલણ પ્રતિ ડોલર 90 રુપિયાને પાર થયું છે. રૂપિયા પર ભારે વિદેશી માંગ, ડૉલરની મજબૂતી અને વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓએ ભારે દબાણ બનાવ્યું છે.
રૂપિયાના રેકોર્ડ તૂટવા પાછળના મુખ્ય કારણો
- ડૉલર ઇન્ડેક્સમાં તેજી: છેલ્લા ઘણા દિવસોથી અમેરિકી ડૉલર સતત મજબૂત થઈ રહ્યો છે. વિશ્વભરના રોકાણકારો સુરક્ષિત રોકાણની શોધમાં ડૉલરમાં શિફ્ટ થઈ રહ્યા છે.
- વિદેશી ફંડોની વેચવાલી (FII આઉટફ્લો): વિદેશી રોકાણકારો હાલમાં ભારતીય બજારમાંથી નાણાં પાછા ખેંચી રહ્યા છે. જ્યારે FII સતત વેચાણ કરે છે, ત્યારે ડૉલરની માંગ વધે છે અને રૂપિયો નબળો પડે છે.
- વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા: અમેરિકાની આર્થિક નીતિ, વ્યાજ દરો પરની અટકળો અને વિશ્વના ઘણા ભાગોમાં તણાવ — આ બધું મળીને ડૉલરને તાકાત અને રૂપિયાને નબળાઈ આપી રહ્યું છે.
90 પ્રતિ ડૉલરને પાર જવાથી શું ફરક પડશે?
રૂપિયાનું 90 ની સપાટી પાર કરવું એ માત્ર માનસિક સ્તર તૂટવાની વાત નથી, પરંતુ તે બજારના વિશ્વાસમાં આવેલા બદલાવનો સંકેત પણ આપે છે. આનાથી ઘણી અસરો જોવા મળશે.
- આયાત (Imports) મોંઘી થશે.
- પેટ્રોલ અને ડીઝલનો ખર્ચ વધી શકે છે.
- ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, મોબાઇલ અને મશીનરી જેવા સામાન મોંઘા થશે.
- વિદેશોમાં અભ્યાસ કરતા અથવા ફરવા જતા ભારતીયોનો ખર્ચ વધશે.
- કંપનીઓનું ફોરેક્સ એક્સપોઝર વધશે.
- નિકાસકારોને થોડી રાહત મળી શકે છે, પરંતુ તેઓ પણ આટલો મોટો ઘટાડો ઈચ્છશે નહીં કારણ કે અસ્થિરતા બિઝનેસ પ્લાનિંગને અસર કરે છે.
સામાન્ય રીતે જ્યારે રૂપિયો અચાનક નબળાઈ દર્શાવે છે, ત્યારે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) ડૉલર વેચીને દબાણ ઓછું કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. જોકે 90 પ્રતિ ડૉલરનું સ્તર તૂટવું એ દર્શાવે છે કે બજારની માંગ ઘણી વધારે છે અને કેન્દ્રીય બેંકની દખલગીરીની અસર મર્યાદિત છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે જો વૈશ્વિક પરિબળોમાં સુધારો નહીં થાય તો રૂપિયામાં વધુ ઘટાડો શક્ય છે. હાલમાં બજાર RBIના આગામી પગલાં અને વૈશ્વિક ડૉલરના વલણ પર નજર રાખી રહ્યું છે.