Budget 2026: નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે આજે રજૂ કરેલા બજેટમાં કસ્ટમ ડ્યુટી (આયાત શુલ્ક)માં મોટા ફેરફારો કર્યા છે. આ નિર્ણયોને કારણે કેટલીક જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓ સસ્તી થશે, જ્યારે લક્ઝરી અને મોજશોખની વસ્તુઓ માટે તમારે વધુ કિંમત ચૂકવવી પડી શકે છે.
શું સસ્તું થયું?
સ્વાસ્થ્ય ક્ષેત્રે 'મહા-રાહત': કેન્સરની સારવાર થશે સસ્તી
મધ્યમ વર્ગ માટે આ બજેટનો સૌથી મોટો સકારાત્મક મુદ્દો આરોગ્ય છે.
કેન્સરની દવાઓ: કેન્સરના દર્દીઓ માટે અત્યંત મોંઘી ગણાતી 17 જેટલી જીવનરક્ષક દવાઓ પરની કસ્ટમ ડ્યુટી સંપૂર્ણ નાબૂદ કરવામાં આવી છે. આનાથી ઇન્જેક્શન અને થેરાપીના ભાવમાં 10% થી 25% સુધીનો ઘટાડો થઈ શકે છે.
એક્સ-રે અને મેડિકલ સાધનો: દેશમાં એક્સ-રે ટ્યુબ અને કેબલના ઉત્પાદન માટે વપરાતા પાર્ટ્સ પર ડ્યુટી ઘટાડાઈ છે, જે મેડિકલ ચેકઅપ સસ્તું બનાવશે.
ડિજિટલ ઈન્ડિયા: મોબાઈલ અને લેપટોપના ભાવ ઘટશે
જો તમે નવો ફોન કે ગેજેટ લેવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો આ બજેટ તમારા માટે ખુશીના સમાચાર લાવ્યું છે.
મોબાઈલ ફોન: મોબાઈલ ફોન, ચાર્જર અને પ્રિન્ટેડ સર્કિટ બોર્ડ (PCBA) ના ઉત્પાદનમાં વપરાતા સ્પેરપાર્ટ્સ પરની ડ્યુટી ઘટાડીને 15% કરવામાં આવી છે.
ઈલેક્ટ્રિક વાહનો (EV): EV બેટરીના ઉત્પાદનમાં વપરાતા કાચા માલ પર રાહત આપવામાં આવી છે, જેનાથી ઈલેક્ટ્રિક કાર અને ટુ-વ્હીલરના ભાવ ઘટશે.
સોલર એનર્જી: સોલર પેનલ બનાવવા માટે વપરાતા સોલર ગ્લાસ પરની ડ્યુટી હટાવી લેવામાં આવી છે, જેનાથી સોલર પ્લાન્ટ લગાવવો સસ્તો પડશે.
વિદેશી મુસાફરી અને શિક્ષણ: વિદેશી ટૂર પેકેજ અને વિદેશમાં અભ્યાસ માટે મોકલવામાં આવતા નાણાં પર લાગતો TCS (Tax Collected at Source) 5% થી ઘટાડીને 2% કરવામાં આવ્યો છે.
રોજબરોજની ચીજવસ્તુઓ અને ઘરગથ્થુ સમાન
સોનું અને ચાંદી: કિંમતી ધાતુઓ પરની ડ્યુટીમાં રેશનલાઈઝેશન કરવામાં આવ્યું છે, જેનાથી બજારમાં સોના-ચાંદીના ભાવ સ્થિર અથવા થોડા નીચા આવશે.
ચામડા અને કાપડ ઉદ્યોગ: જૂતા (Footwear) અને ટેક્સટાઈલ બનાવવા માટે વપરાતા કેમિકલ્સ અને કાચા માલ પર ડ્યુટી ઘટાડાઈ છે. બ્રાન્ડેડ જૂતા અને કપડાં સસ્તા થઈ શકે છે.
સોલર પેનલ: 'પીએમ સૂર્ય ઘર' યોજનાને વેગ આપવા સોલર ગ્લાસ પરની ડ્યુટી હટાવી લેવામાં આવી છે. હવે ઘરમાં સોલર સિસ્ટમ લગાવવી ઓછી ખર્ચાળ બનશે.
શું મોંઘું થયું?
સરકારે અમુક ક્ષેત્રોમાં ટેક્સ વધારીને વધારાની આવક મેળવવાનું આયોજન કર્યું છે:
કોમર્શિયલ ગેસ (LPG): હોટલ અને રેસ્ટોરન્ટમાં વપરાતા 19 કિલોના સિલિન્ડરમાં ₹49નો વધારો થયો છે. આની અસર બહાર જમવા પર પડી શકે છે.
તમાકુ અને સિગારેટ: સ્વાસ્થ્યને નુકસાન પહોંચાડતી ચીજો પર 'નેશનલ કેલમિટી કન્ટીજન્ટ ડ્યુટી' (NCCD) વધારવામાં આવી છે, જેનાથી સિગારેટ અને પાન મસાલા મોંઘા થશે.
આયાતી લક્ઝરી આઈટમ્સ: વિદેશી ઘડિયાળો, આયાતી રમકડાં અને પ્રીમિયમ હેન્ડબેગ્સ પર ડ્યુટી વધારવામાં આવી છે.
ટેલિકોમ સાધનો: અમુક વિદેશી ટેલિકોમ પાર્ટ્સ પર ડ્યુટી 10% થી વધારી 15% કરાઈ છે, જે કદાચ ઈન્ટરનેટ કે બ્રોડબેન્ડ સાધનોને થોડા મોંઘા બનાવી શકે.
શેરબજારમાં ટ્રેડિંગ: ફ્યુચર્સ એન્ડ ઓપ્શન્સ (F&O) પર લાગતો STT (Securities Transaction Tax) વધારવામાં આવ્યો છે, જેનાથી ટ્રેડિંગ કરવું મોંઘું પડશે.
અમુક આયાતી મશીનરી: કોફી રોસ્ટિંગ અને વેન્ડિંગ મશીન જેવી અમુક આયાતી મશીનરી પરની છૂટ હટાવી લેવામાં આવી છે.
સામાન્ય માણસ માટે સૌથી મોટી રાહત
બજેટમાં વ્યક્તિગત ઉપયોગ માટે વિદેશથી મંગાવવામાં આવતી વસ્તુઓ પરની આયાત ડ્યુટી 20% થી ઘટાડીને 10% કરી દેવામાં આવી છે. એટલે કે જો તમે વિદેશથી કોઈ ગિફ્ટ કે વસ્તુ મંગાવો છો, તો હવે તમારે અડધો જ ટેક્સ ભરવો પડશે.
સસ્તી અને મોંઘી વસ્તુઓ
| વસ્તુનું નામ | અસર | કારણ |
| કેન્સરની દવાઓ | સસ્તી થશે | કસ્ટમ ડ્યુટી 0% કરાઈ |
| સ્માર્ટફોન/ચાર્જર | સસ્તા થશે | સ્પેરપાર્ટ્સ પર ડ્યુટી ઘટી |
| સોલર પેનલ | સસ્તી થશે | સોલર ગ્લાસ પર રાહત |
| ચામડાની વસ્તુઓ | સસ્તી થશે | રો-મટીરિયલ પર ડ્યુટી ઘટી |
| કોમર્શિયલ ગેસ | મોંઘો થશે | ભાવમાં ₹49નો વધારો |
| સિગારેટ/તમાકુ | મોંઘી થશે | NCCD ટેક્સમાં વધારો |
| વિદેશી ઘડિયાળ | મોંઘી થશે | આયાત ડ્યુટીમાં વધારો |