Ganpati Visarjan Muhurat 2026: ગણેશ ચતુર્થીના પાવન અવસરે ઘરે ગણપતિ બાપ્પાની સ્થાપના કર્યા બાદ ભક્તો પોતાની શ્રદ્ધા અને સંકલ્પ અનુસાર દોઢ દિવસે, ત્રીજા દિવસે, પાંચમા દિવસે, સાતમા દિવસે અથવા અનંત ચતુર્દશીના દિવસે તેમનું વિસર્જન કરે છે. જે ભક્તોએ ગણેશજીનું વિસર્જન સ્થાપનાના ત્રીજા દિવસે કરવાનો સંકલ્પ લીધો છે, તેમના માટે આજે બાપ્પાની વિદાયનો દિવસ છે. વિસર્જન પહેલાં ઉત્તર પૂજા, અંતિમ ભોગ અને ક્ષમા પ્રાર્થના જેવી વિધિઓનું વિશેષ મહત્વ છે.
એસ્ટ્રોપત્રીના જ્યોતિષ શાસ્ત્રી બૃજ ગૌતમના જણાવ્યા અનુસાર, 'યોગ્ય અને શુભ મુહૂર્તમાં ગણપતિજીનું વિસર્જન કરવાથી ઘરમાં સુખ-સમૃદ્ધિ જળવાઈ રહે છે અને ભગવાન ગણેશ પોતાના ભક્તોના તમામ વિઘ્નો દૂર કરે છે.'
આ પણ વાંચો
શું વિસર્જન માટે 72 કલાક પૂર્ણ થવાની રાહ જોવી જરૂરી છે?
ઘણા ભક્તોના મનમાં એ પ્રશ્ન હોય છે કે શું વિસર્જન માટે બરાબર 72 કલાક થવા જરૂરી છે? શાસ્ત્રો અનુસાર, ગણપતિ વિસર્જન માટે ઘડિયાળના કાંટે 72 કલાક પૂર્ણ થવાની રાહ જોવી જરૂરી નથી. સ્થાપના સમયે જ પરિવાર સંકલ્પ લઈ શકે છે કે બાપ્પાને 1.5, 3, 5, 7 અથવા 10 દિવસ માટે બિરાજમાન કરવા છે.
14 સપ્ટેમ્બરથી 16 સપ્ટેમ્બર સુધીની ગણતરી આ મુજબ થાય છે:
- 14 સપ્ટેમ્બર: સ્થાપના અને પૂજાનો પ્રથમ દિવસ
- 15 સપ્ટેમ્બર: ગણેશોત્સવનો બીજો દિવસ
- 16 સપ્ટેમ્બર: ત્રીજો દિવસ અને વિસર્જનનો દિવસ
જો 3 દિવસનો સંકલ્પ લેવામાં આવ્યો હોય, તો આજે 16 સપ્ટેમ્બરે ઉત્તર પૂજા બાદ વિસર્જન કરી શકાય છે. હિન્દુ ધર્મમાં તિથિઓની ગણતરીમાં સ્થાપનાનો દિવસ પણ સામેલ કરવામાં આવે છે.
16 સપ્ટેમ્બરે ગણેશ વિસર્જનના શુભ મુહૂર્ત
- સવારનું મુહૂર્ત (શુભ): 11:02 AM થી 12:33 PM
- બપોરનું મુહૂર્ત (ચર અને લાભ): 03:37 PM થી 06:41 PM
- સાંજનું મુહૂર્ત (શુભ, અમૃત અને ચર): 08:09 PM થી 12:34 AM (17 સપ્ટેમ્બર)
- વહેલી સવારનું મુહૂર્ત (લાભ): 03:30 AM થી 04:58 AM (17 સપ્ટેમ્બર)
- સવારનું મુહૂર્ત (લાભ અને અમૃત): 06:26 AM થી 09:30 AM
વિસર્જન પહેલાં ઉત્તર પૂજા અને અંતિમ ભોગની વિધિ
ગણપતિ વિસર્જન પહેલાં બાપ્પાની વિધિ-વિધાનપૂર્વક ઉત્તર પૂજા (વિદાય પૂજા) કરવી અનિવાર્ય છે. પરિવારના તમામ સભ્યોએ સ્નાન કરી, સ્વચ્છ વસ્ત્રો ધારણ કરી પૂજાસ્થળને સાફ કરવું. ગણેશજીને ફૂલ, દુર્વા, અક્ષત અને પૂજા સામગ્રી અર્પણ કરવી. ત્યારબાદ બાપ્પાને મોદક અથવા લાડુનો અંતિમ ભોગ ધરાવવો અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે.
ક્ષમા પ્રાર્થના અને કૈલાસ પ્રસ્થાનની તૈયારી
અંતિમ આરતી બાદ પરિવારના સભ્યોએ બાપ્પાને ઘરમાં સુખ-શાંતિ અને સમૃદ્ધિ જાળવી રાખવા પ્રાર્થના કરવી જોઈએ. પૂજા કે આરાધનામાં જાણતાં-અજાણતાં થયેલી કોઈપણ ભૂલ માટે હાથ જોડીને ક્ષમા માંગવી.
વિસર્જન પૂર્વે જમણા હાથથી ગણપતિજીની મૂર્તિને તેમના સ્થાનેથી સહેજ આગળની તરફ ખસેડવાની પરંપરા છે, જે બાપ્પાના કૈલાસ પ્રસ્થાનનો સંકેત છે. ત્યારબાદ એક સ્વચ્છ કપડામાં મોદક, દુર્વા, ધાન, સોપારી અને દક્ષિણા રાખીને એક 'પોટલી' તૈયાર કરો અને તેને બાપ્પા પાસે રાખો. આ પરંપરા પાછળની ભાવના એ છે કે જ્યારે ભગવાન ગણેશ કૈલાસ ધામની યાત્રા પર જાય, ત્યારે મુસાફરીમાં તેમને કોઈ મુશ્કેલી ન પડે.