Dussehra 2026 Date and Time: અસત્ય પર સત્ય અને અધર્મ પર ધર્મની વિજયનું પ્રતીક એટલે દશેરા. દર વર્ષે શારદીય નવરાત્રિના સમાપન બાદ આસો માસના શુક્લ પક્ષની દશમી તિથિએ દેશભરમાં વિજયાદશમીનો તહેવાર ભારે ઉત્સાહથી ઉજવવામાં આવે છે. પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર આ દિવસે ભગવાન શ્રીરામે લંકાપતિ રાવણનો વધ કર્યો હતો, તેમજ આ જ દિવસે માતા દુર્ગાએ મહિષાસુર નામના રાક્ષસનો સંહાર કરી પૃથ્વીને મુક્ત કરાવી હતી. ચાલો આ લેખમાં જાણીએ દશેરા 2026 ની સાચી તારીખ, શસ્ત્ર પૂજન, પૂજા વિધિ અને રાવણ દહનનું શુભ મુહૂર્ત.
દશેરા 2026 તારીખ અને શુભ મુહૂર્ત
વૈદિક પંચાંગની ગણતરી અનુસાર, આસો સુદ દશમી તિથિની શરૂઆત 20 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ બપોરે 12:50 વાગ્યે થશે અને આ તિથિ 21 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ બપોરે 02:11 વાગ્યે પૂર્ણ થશે. ઉદયા તિથિ તેમજ પ્રદોષ કાળના આધારે દશેરાનો પર્વ 20 ઓક્ટોબરે મનાવવામાં આવશે.
શ્રવણ નક્ષત્ર અને રવિ યોગનો વિશેષ સંયોગ શું છે?
દશેરાના દિવસે શ્રવણ નક્ષત્રની ઉપસ્થિતિ શાસ્ત્રોક્ત દ્રષ્ટિએ અત્યંત ફળદાયી માનવામાં આવે છે. વર્ષ 2026માં શ્રવણ નક્ષત્ર 19 ઓક્ટોબરના રોજ બપોરે 03:38 વાગ્યાથી શરૂ થઈને 20 ઓક્ટોબરના રોજ સાંજે 06:02 વાગ્યા સુધી રહેશે. આ ઉપરાંત વિજયાદશમીના સમગ્ર દિવસે 'રવિ યોગ' પ્રભાવમાં રહેશે, જેનાથી કોઈપણ નવું કાર્ય કે ખરીદી કરવી અતિ મંગળકારી સાબિત થશે.
દશેરા 2026: શસ્ત્ર પૂજન માટે શુભ મુહૂર્ત
વિજયાદશમીના દિવસે શસ્ત્ર પૂજન માટે વિજય મુહૂર્તને વિશેષ શુભ માનવામાં આવે છે. આ વર્ષે વિજય મુહૂર્ત બપોરે 2:20થી 3:06 વાગ્યા સુધી રહેશે, જેનો કુલ સમયગાળો 46 મિનિટનો છે. અપરાહ્ન પૂજા મુહૂર્ત બપોરે 1:34થી 3:52 વાગ્યા સુધી રહેશે, જેનો કુલ સમયગાળો 2 કલાક 18 મિનિટનો છે. જ્યારે બ્રહ્મ મુહૂર્ત સવારે 4:59થી 5:49 વાગ્યા સુધી રહેશે. આ શુભ સમયગાળામાં ભક્તો ધાર્મિક વિધિ-વિધાન અનુસાર પૂજા-અર્ચના કરી શકે છે.
રાવણ દહનનો સમય અને ધાર્મિક નિયમો શું છે?
શાસ્ત્રો મુજબ રાવણ, કુંભકર્ણ અને મેઘનાદના પૂતળાનું દહન પ્રદોષ કાળમાં કરવું શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. પ્રદોષ કાળ સૂર્યાસ્ત પછી તરત શરૂ થાય છે અને લગભગ 1 કલાક 36 મિનિટ (2 મુહૂર્ત અથવા 4 ઘાટી) સુધી રહે છે. 20 ઓક્ટોબરના રોજ સાંજે સૂર્યાસ્ત 06:10 વાગ્યે થશે, તેથી સાંજે 06:10 વાગ્યા પછી પ્રદોષ કાળમાં રાવણ દહન વિધિ સંપન્ન થશે.
દશેરાની સરળ અને શાસ્ત્રોક્ત પૂજા વિધિ કેવી રીતે કરવી?
- સવારે વહેલા ઊઠી, સ્નાન કરી સ્વચ્છ વસ્ત્રો ધારણ કરો.
- જમીન પર ઘઉં અથવા ચૂના દ્વારા દશેરાની પ્રતિમા બનાવો.
- ગાયના છાણમાંથી 9 ગોળા અને 2 વાટકી તૈયાર કરો. એક વાટકીમાં સિક્કા અને બીજી વાટકીમાં રોળી, અક્ષત (ચોખા), જવ તથા ફળ મૂકો.
- પ્રતિમાને કેળા, જવ, ગોળ અને મૂળા અર્પણ કરી વિધિવત પૂજન કરો. જો શસ્ત્રો કે વહીખાતાનું પૂજન કરતા હોવ તો તેના પર પણ આ સામગ્રી અર્પણ કરો.
- પૂજા સંપન્ન થયા બાદ જરૂરિયાતમંદોને ભોજન કરાવો અને શ્રદ્ધા અનુસાર દાન-દક્ષિણા આપો.
- સાંજે રાવણ દહન બાદ એકબીજાને શમીના વૃક્ષનાં પાન આપી શુભકામનાઓ પાઠવો તેમજ પરિવારના વડીલોના ચરણ સ્પર્શ કરી આશીર્વાદ મેળવો.